Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §28.8.7.pr-28.8.7.3

熟慮期間中の財産減少禁止と例外的事由

4355 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

被後見人が相続の熟慮期間にある間、政務官は原則として財産の減少行為や訴権の行使を禁止するが、審理を経て葬儀や扶養、その他緊急の必要性がある場合には例外的に減少を許可することを規定する。

[ULPIANUS libro sexagesimo ad edictum. ]
[ウルピアーヌス、告示註釈書第60巻] 政務官は言う。
§28.8.7.prAit praetor: 'Si pupilli pupillae nomine postulabitur tempus ad deliberandum, an expediat eum hereditatem retinere, et hoc datum sit: si iusta causa esse uidebitur, bona interea deminui nisi si causa cognita boni uiri arbitratu uetabo'.
「もし被後見の男子または女子の名において、その者が相続財産を留保することが有益であるかどうかを熟慮するための期間が要求され、これが与えられた場合、正当な理由があると認められるならば、事由を審理した上でなされる良識ある人の裁定による場合を除き、私はその間に財産が減少されることを禁止する。
§28.8.7.1Merito praetor impedit interim deminutionem, quamdiu nomine pupilli petitur tempus ad deliberandum.
」被後見人の名において熟慮のための期間が求められている間、政務官がその間の財産の減少を妨げるのは当然である。
§28.8.7.2Quid sit autem 'deminui uetabo' uideamus.
ところで、「減少されることを私は禁止する」とはどういう意味か見てみよう。
his uerbis praetor non tantum alienationem impedit, uerum etiam actiones exerceri non patitur: est enim absurdum ei, cui alienatio interdicitur, permitti actiones exercere, et ita Labeo scribit.
これらの言葉によって、政務官は単に譲渡を妨げるだけでなく、訴権が行使されることも許さない。 なぜなら、譲渡を禁じられている者に対して、訴権を行使することが許されるのは不条理だからであり、ラベオもそのように書いている。
§28.8.7.3In causae autem cognitione hoc uertetur, an iusta causa sit, ut deminuere praetor permittat.
そして、事由の審理においては、政務官が減少を許可すべき正当な理由があるかどうかが問題となる。
ergo et funeris causa deminui permittet, item eorum quae sine piaculo non possunt praeteriri.
したがって、彼は葬儀のためにも減少を許可するであろうし、同様に、不敬(義務違反)なしには省略できない事柄のためにも許可するであろう。
uescendi gratia aeque deminui permittet.
食費のためにも同様に減少を許可するであろう。
sed et ubi urguet, ex aliis quoque causis permittere eum oportet, ut aedificia sarciantur, ne agri inculti sint, si qua pecunia sub poena debetur ut restituatur, ne pignora distrahantur.
しかしまた、緊急を要する場合には、建物が修繕されるため、農地が荒廃しないため、違約罰を伴って債務がある場合にそれが返済されるため、質物が売却されないためなど、他の事由によっても彼は許可すべきである。
ex aliis quoque iustis causis praetor aditus deminutionem permittet: neque enim sine permissu eius debet deminutio fieri.
その他の正当な理由によっても、政務官は、申し立てを受けたならば減少を許可するであろう。 なぜなら、彼の許可なしには減少が行われるべきではないからである。

語釈・文法注

  1. §28.8.7.prnisi si causa cognita boni uiri arbitratu — uetabo(私は禁止する)に係る除外条件。causa cognita(事由が審理された上で)と boni uiri arbitratu(良識ある人の裁定によって)は、財産の減少(deminui)が例外的に許容される条件を示している。
  2. §28.8.7.2ei, cui alienatio interdicitur, permitti actiones exercere — 非人称の対格不定詞構文(主節は absurdum est)。permitti は受動不定詞であり、その意味上の与格主語が ei である。cui alienatio interdicitur は ei を先行詞とする関係節。「譲渡を禁じられている者に対して、訴権を行使することが許されること」が主語部となる。
  3. §28.8.7.3praetor aditus — aditus は動詞 adeo(近づく、申し立てる)の完了受動分詞で、ここでは主格の praetor を修飾する。「(当事者によって)申し立てを受け、接近された政務官」を意味し、受動のニュアンスを持つ。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §28.8.7.pr-28.8.7.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:28.8.7.pr-28.8.7.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。