Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §28.6.45.pr-28.6.45.1

非嫡出子との相互予備相続と相続分の帰属

4317 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

非嫡出子に対する未成年者予備相続の制限に伴う、共同相続人である未成年嫡出子の死後の遺産帰属問題、および共同相続人間の相互予備相続における相続放棄と相続分の帰属について判定する。

[IDEM libro duodecimo responsorum.
[同じ者、『解答集』第12巻より。
] §28.6.45.prLucius Titius legitimum filium et alterum naturalem heredes instituit eosque inuicem substituit: Titianus legitimus filius, quem pater anniculum reliquit, post patris mortem impubes decessit superstite matre et fratre naturali, quem etiam coheredem habebat: quaero an hereditas eius ad Titium naturalem fratrem ex causa substitutionis pertineat an uero ad matrem.
] ルキウス・ティティウスは、嫡出の息子ともう一人の非嫡出の息子を相続人に指定し、彼らを相互に予備相続人と定めた。 嫡出の息子ティティアヌスは、父が彼を1歳で残して死んだが、父の死後、母と、自らが共同相続人として有していた非嫡出の兄弟が生存している中で、未成年のまま死亡した。 私は、彼の相続財産が予備相続の事由に基づいて非嫡出の兄弟ティティウスに帰属するのか、それとも母に帰属するのかを問う。
respondi ad primum casum non existentium heredum substitutionem de qua quaeritur pertinere, non ad sequentem, si quis eorum postea decessisset intra pubertatem, cum in naturalis filii persona duplex substitutio locum habere non poterit: et ideo ad matrem legitimi filii hereditas ab intestato pertinet.
私は答えた。 問いの対象となっている予備相続は、[指定された]相続人たちが[相続人に]ならないという第一のケースに及ぶものであり、彼らのうちの誰かが後に思春期に達する前に死亡したという後続のケースには及ばない。 なぜなら、非嫡出の息子の人格においては、二重の予備相続が成立する余地はないからである。 それゆえ、嫡出の息子の相続財産は、無遺言相続によって母に帰属する。
§28.6.45.1Paulus respondit, si omnes instituti heredes omnibus inuicem substituti essent, eius portionem, qui quibusdam defunctis postea portionem suam repudiauit, ad eum solum, qui eo tempore superuixit, ex substitutione pertinere.
パウルスは答えた。 もしすべての指定された相続人が互いにすべての者に対して予備相続人とされていたならば、何人かの者が死亡した後に自らの相続分を放棄した者のその相続分は、その時点で生存していた者のみに予備相続に基づき帰属する、と。

語釈・文法注

  1. §28.6.45.prrespondi ad primum casum non existentium heredum substitutionem de qua quaeritur pertinere — 動詞 respondi(私は答えた)に導かれる対格不定詞句の主語は substitutionem であり、動詞は pertinere である。ad primum casum は「[指定された]相続人たちが[相続人として]存在しない(相続人にならない)という第一のケースに」の意味で、属格の非限定動名詞的表現 non existentium heredum が casum にかかっている。これは一般予備相続(substitutio vulgaris)を指す。
  2. §28.6.45.1eius portionem, qui quibusdam defunctis postea portionem suam repudiauit — eius portionem は、間接話法における不定詞 pertinere の対格主語。関係代名詞 qui の先行詞は portionem ではなく、属格の指示代名詞 eius である。quibusdam defunctis は独立奪格(「何人かの者が死亡した状況において」)。「~である者の、その部分」という二重のportionem(portionem suam と eius portionem)の入れ子構造になっている点に注意。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §28.6.45.pr-28.6.45.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:28.6.45.pr-28.6.45.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。