Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §28.6.38.pr-28.6.38.3

年齢制限付き予備指定と強制承認時の効力

4310 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは、複数人の子供を持つ相続人が予備相続人を自由に設定・調整できる範囲(一部への適用、年齢制限など)を解説した上で、遺言信託により強制的に承認された遺言における第二の遺言書(未成年予備指定)の効力に関するスカエウォラと多数説の対立を論じている。

[PAULUS libro singulari de secundis tabulis.
[パウルス、『第二の遺言書について』の単巻本より。
] §28.6.38.prQui plures liberos habet, potest quibusdam substituere neque utique necesse habet omnibus, sicuti potest nulli substituere.
] 多くの子供たちを持つ者は、幾人かに[予備相続人を]予備指定することができ、すべての者にそうする必要は必ずしもない。 それは、誰にも予備指定しないことができるのと同様である。
§28.6.38.1Ergo et ad breue tempus aetatis substituere potest, ut puta 'si filius meus intra annum decimum decesserit, Titius ei heres esto'.
したがって、短い年齢の期間に対して予備指定することもできる。 例えば「もし私の息子が10歳未満で死亡したならば、ティティウスが彼の相続人たるべし」というように。
§28.6.38.2Itaque et si diuersos substituat post finem aetatis, admittendum erit, ueluti 'si intra decimum annum decesserit, Titius heres esto: si post decimum intra quartum decimum, Maeuius heres esto'.
したがって、年齢の期間の終了後に異なる人々を予備指定するとしても、許容されるべきである。 例えば「もし10歳未満で死亡したならば、ティティウスが相続人たるべし。 10歳を超えて14歳未満で[死亡した]ならば、マエウィウスが相続人たるべし」というように。
§28.6.38.3Si a patre institutus rogatusque hereditatem restituere coactus ex fideicommissario adierit, quamuis cetera, quae in eodem testamento relicta sunt, per eam aditionem confirmentur, ut legata et libertates, secundas tamen tabulas non oportere resuscitari destituto iam iure ciuili testamento Quintus Ceruidius Scaeuola noster dicebat.
父によって相続人に指定され、かつ遺産を移転するよう求められた者が、遺言信託に基づいて強制されて相続を承認したならば、同じ遺言の中に残された他の事項(遺贈や奴隷解放など)はその承認によって確定されるとしても、市民法上すでに遺言が失効している以上、第二の遺言書は復活されるべきではない、と我らがクイントゥス・セルウィディウス・スカエウォラは述べていた。
sed plerique in diuersa sunt opinione, quia et pupillares tabulae pars sunt prioris testamenti, quo iure utimur.
しかし、多くの者は異なる意見を持っている。 なぜなら、未成年の遺言書(第二の遺言書)もまた、先の遺言の一部だからであり、この法を我々は用いている。

語釈・文法注

  1. §28.6.38.prquibusdam substituere neque utique necesse habet omnibus — 代名詞 quibusdam および omnibus は、動詞 substituere が要求する与格形である。ここでは、先行する qui plures liberos habet に基づき「数人の子供に対して」「すべての子供に対して」という意味になる。また、neque utique necesse habet の後には不定詞 substituere が省略されており、文脈からこれを補って解釈する。
  2. §28.6.38.2si post decimum intra quartum decimum — この従属節の中では、動詞 decesserit が省略されている。直前の ueluti 'si intra decimum annum decesserit... にある動詞を補って、「もし10歳を超え、14歳以内に死亡したならば」と解する。
  3. §28.6.38.3secundas tamen tabulas non oportere resuscitari destituto iam iure ciuili testamento — 主動詞 dicebat に導かれる対格不定詞句。destituto iam iure ciuili testamento は独立奪格(Ablative Absolute)であり、「市民法上、遺言がすでに失効しているために」という理由を表す。destituto は形容詞的に testamento を修飾し、iure ciuili は「市民法において」という限定(観点の奪格)を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §28.6.38.pr-28.6.38.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:28.6.38.pr-28.6.38.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。