[PROCULUS libro secundo epistularum.
[プロクルス、書簡集第二巻。
] §28.5.70.pr'Cornelius et Maeuius, uter eorum uolet, heres esto': uterque uult: Trebatius neutrum fore heredem, Cartilius utrumque: tu cui adsentiaris? Proculus: Cartilio adsentio et illam adiectionem 'uter eorum uolet' superuacuam puto: id enim etiam ea non adiecta futurum fuit, ut, uter uellet, heres esset, uter nollet, heres non esset.
]\n 「コルネリウスとマエウィウスは、彼らのうち望む者が、相続人たれ」。 両者ともに望んでいる。 トレバティウスはどちらも相続人にならないとし、カルティリウスは両者が相続人になるとする。 あなたはどちらに同意するか。 プロクルスは答える、私はカルティリウスに同意する。 そして「彼らのうち望む者が」というあの付言は無用なものであると考える。 なぜなら、その付言がなされなかったとしても、望む者が相続人となり、望まない者は相続人とならないということは、当然生じるはずであったからである。
quod si hi ex numero necessariorum heredum essent, tum id non frustra adiectum esse et non solum figuram, sed uim quoque condicionis continere: dicerem tamen, si uterque heres esse uellet, utrumque heredem esse.
しかし、もし彼らが必然的相続人の部類に属していたならば、そのときには、それが無駄に付け加えられたのではなく、単なる外形だけでなく、条件の効力をも含んでいるということになる(と私は言うであろう)。 それでもなお、もし両者が相続人たることを望んだならば、両者が相続人となると私は言うであろう。