[NERATIUS libro primo membranarum. ] §28.5.55.prPater filio impuberi seruum heredem substituit liberumque esse iussit: eum pupillus uendidit Titio: Titius eum iam primo testamento facto in secundo testamento liberum heredemque esse iussit.
[ネラティウス『学術ノート』第1巻] ある父親が、思春期に達しない息子に対して、ある奴隷を予備相続人に指定し、かつ自由となるよう命じた。 その奴隷を、被後見人はティティウスに売却した。 ティティウスは、すでに第1の遺言を作成したのち、第2の遺言において、彼が自由でありかつ相続人となるよう命じた。
superius testamentum Titii ruptum est, quia is seruus et heres potest esse et, ut superius testamentum rumpatur, sufficit ita posterius factum esse, ut aliquo casu potuerit ex eo heres existere.
ティティウスの先の遺言は無効となる。 なぜなら、その奴隷は相続人となりうるからであり、また、先の遺言が無効となるためには、何らかの事由によってそこから相続人が生じうることになるように、後の遺言が作成されることで十分だからである。
quod ad uim autem eius institutionis pertinet, ita se res habet, ut, quamdiu pupillo ex ea substitutione heres potest esse, ex Titii testamento libertatem hereditatemque consequi non possit: si pupillus in suam tutelam peruenerit, perinde ex Titii testamento liber heresque sit ac si pupillo substitutus non fuisset: si pupillo heres exstitit, propius est, ut Titio quoque, si uelit, heres esse possit.
しかし、その相続人指定の効力に関する限り、事態は次のようになる。 すなわち、その予備相続指定によって被後見人に対して相続人となりうる間は、ティティウスの遺言から自由と相続財産を得ることはできない。 もし被後見人が自己の後見を脱する年齢に達したならば、被後見人の予備相続人に指定されていなかったのと同様に、ティティウスの遺言によって自由となりかつ相続人となる。 もし被後見人の相続人となったならば、ティティウスに対しても、望むならば相続人となりうるとするのが、より妥当である。