[MARCELLUS libro uicesimo nono digestorum. ] §28.4.3.prProxime in cognitione principis cum quidam heredum nomina induxisset et bona eius ut caduca a fisco uindicarentur, diu de legatis dubitatum est et maxime de his legatis, quae adscripta erant his, quorum institutio fuerat inducta.
[マルケッルス、学説彙纂第29巻] 最近、皇帝の審理において、ある者が相続人たちの名前を抹消し、その財産が収公財産として国庫から請求された際、遺贈について、特に、その相続人指定が抹消された者たちに課されていた遺贈について、長期にわたり疑義が生じた。
plerique etiam legatarios excludendos existimabant.
多くの者は、受遺者たちも除外されるべきだと考えていた。
quod sane sequendum aiebam, si omnem scripturam testamenti cancellasset: nonnullos opinari id iure ipso peremi quod inductum sit, cetera omnia ualitura.
私は、もし彼が遺言書のすべての記述を抹消していたのであれば、実にその見解に従うべきであると言っていた。 しかし、一部の者は、抹消されたもののみが法律自体によって消滅し、その他のものはすべて有効であり続けると考えている。
quid ergo? non et illud interdum credi potest eum, qui heredum nomina induxerat, satis se consecuturum putasse, ut intestati exitum faceret? sed in re dubia benigniorem interpretationem sequi non minus iustius est quam tutius.
では、どうなのか。 相続人たちの名前を抹消した者が、無遺言相続の結果をもたらすにはそれで十分であると考えたと、時に信じることもできないだろうか。 しかし、疑わしい事柄においては、より寛大な解釈に従うことが、安全であるのと同様に、いっそう正当なことである。
sententia imperatoris Antonini Augusti Pudente et Pollione consulibus.
プデンスとポッリオが執政官の年の、皇帝アントニヌス・アウグストゥスの判決。
'Cum Ualerius Nepos mutata uoluntate et inciderit testamentum suum et heredum nomina induxerit, hereditas eius secundum diui patris mei constitutionem ad eos qui scripti fuerint pertinere non uidetur'.
「ウァレリウス・ネポスは、意思を変更して、自らの遺言書を切り裂き、かつ相続人たちの名前を抹消したのであるから、彼の遺産は、私の神聖なる父の勅法に従い、そこに書かれていた者たちに属するとは認められない。
et aduocatis fisci dixit: 'Uos habetis iudices uestros'.
」そして皇帝は国庫の訴訟代理人たちに言った。 「あなた方には、あなた方の裁判官たちがいる。
Uibius Zeno dixit: 'Rogo, domine imperator, audias me patienter: de legatis quid statues'? Antoninus Caesar dixit: 'Uidetur tibi uoluisse testamentum ualere, qui nomina heredum induxit'? Cornelius Priscianus aduocatus Leonis dixit: 'Nomina heredum tantum induxit'.
」ウィビウス・ゼノンが言った。 「皇帝陛下、どうか私の言うことを辛抱強くお聞きください。 遺贈についてはどのようにお決めになりますか。 」アントニヌス・カエサルが言った。 「相続人たちの名前を抹消した者が、遺言書を有効にしたいと望んでいたようにあなたには思われるのか。 」レオンの訴訟代理人コルネリウス・プリスキアヌスが言った。 「彼は相続人たちの名前のみを抹消したのです。
Calpurnius Longinus aduocatus fisci dixit: 'Non potest ullum testamentum ualere, quod heredem non habet'.
」国庫の訴訟代理人カルプルニウス・ロンギヌスが言った。 「相続人を持たない遺言書が有効であることはあり得ません。
Priscianus dixit: 'Manumisit quosdam et legata dedit'.
」プリスキアヌスが言った。 「彼は何人かを解放し、遺贈を与えたのです。
Antoninus Caesar remotis omnibus cum deliberasset et admitti rursus eodem iussisset, dixit: 'Causa praesens admittere uidetur humaniorem interpretationem, ut ea dumtaxat existimemus Nepotem irrita esse uoluisse, quae induxit'.
」アントニヌス・カエサルは、すべての人を退席させて評議したのち、再び同じ場所に呼び入れるように命じて、次のように言った。 「本件は、より慈悲深い解釈を受け入れる余地があると思われる。 すなわち、ネポスは自らが抹消したもののみを無効にすることを望んだのだと我々が考えるほどに。
Nomen serui, quem liberum esse iusserat, induxit.
」ある者が、自由にするよう命じていた奴隷の名前を抹消した。
Antoninus rescripsit liberum eum nihilo minus fore: quod uidelicet fauore constituit libertatis.
アントニヌスは、彼はそれにもかかわらず自由になるであろうと答答した。 これは、明らかに自由への好意から彼が定めたことである。