[MARCELLUS libro uicesimo nono digestorum. ] §28.4.3.prProxime in cognitione principis cum quidam heredum nomina induxisset et bona eius ut caduca a fisco uindicarentur, diu de legatis dubitatum est et maxime de his legatis, quae adscripta erant his, quorum institutio fuerat inducta.
[마르켈루스, 학설휘찬 제29권] 최근 황제의 심리에서 어떤 사람이 상속인들의 이름을 말소하고 그의 재산이 귀속재산으로서 국고에 의해 청구되었을 때, 유증에 관하여, 특히 상속인 지정이 말소된 자들에게 부과되었던 유증들에 관하여 오랫동안 의문이 제기되었다.
plerique etiam legatarios excludendos existimabant.
많은 이들은 수증자들조차 배제되어야 한다고 생각했다.
quod sane sequendum aiebam, si omnem scripturam testamenti cancellasset: nonnullos opinari id iure ipso peremi quod inductum sit, cetera omnia ualitura.
나는 만약 그가 유언장의 모든 글씨를 말소했다면 참으로 그 견해를 따라야 한다고 말하곤 했다. 그러나 일부 사람들은 말소된 부분만이 법 자체에 의해 소멸하고 나머지 모든 것은 유효하게 남을 것이라는 의견을 가졌다.
quid ergo? non et illud interdum credi potest eum, qui heredum nomina induxerat, satis se consecuturum putasse, ut intestati exitum faceret? sed in re dubia benigniorem interpretationem sequi non minus iustius est quam tutius.
그렇다면 어떠한가? 상속인들의 이름을 말소한 자가, 무유언 상속의 결과를 초래하기에 그것으로 충분하다고 생각했다고 때로는 믿을 수도 없겠는가? 그러나 의심스러운 상황에서는 더 너그러운 해석을 따르는 것이 안전한 것만큼이나 더 정의로운 일이다.
sententia imperatoris Antonini Augusti Pudente et Pollione consulibus.
푸덴스와 폴리오가 집정관이던 해에 선포된 황제 안토니누스 아우구스투스의 판결.
'Cum Ualerius Nepos mutata uoluntate et inciderit testamentum suum et heredum nomina induxerit, hereditas eius secundum diui patris mei constitutionem ad eos qui scripti fuerint pertinere non uidetur'. et aduocatis fisci dixit: 'Uos habetis iudices uestros'. Uibius Zeno dixit: 'Rogo, domine imperator, audias me patienter: de legatis quid statues'? Antoninus Caesar dixit: 'Uidetur tibi uoluisse testamentum ualere, qui nomina heredum induxit'? Cornelius Priscianus aduocatus Leonis dixit: 'Nomina heredum tantum induxit'. Calpurnius Longinus aduocatus fisci dixit: 'Non potest ullum testamentum ualere, quod heredem non habet'. Priscianus dixit: 'Manumisit quosdam et legata dedit'. Antoninus Caesar remotis omnibus cum deliberasset et admitti rursus eodem iussisset, dixit: 'Causa praesens admittere uidetur humaniorem interpretationem, ut ea dumtaxat existimemus Nepotem irrita esse uoluisse, quae induxit'. Nomen serui, quem liberum esse iusserat, induxit.
“발레리우스 네포스가 의사를 바꾸어 자신의 유언장을 찢고 상속인들의 이름을 말소했으므로, 그의 상속재산은 나의 신성한 부친의 칙법에 따라 유언장에 기재되었던 자들에게 속하지 않는 것으로 보인다.” 그리고 황제는 국고 대리인들에게 말했다. “그대들에게는 그대들의 재판관들이 있다.” 위비우스 제논이 말했다. “황제 폐하, 간청하오니 제 말을 참을성 있게 들어주십시오. 유증에 관해서는 어떻게 결정하시겠습니까?” 안토니누스 카에사르가 말했다. “상속인들의 이름을 말소한 자가 유언장이 유효하기를 원했다고 그대에게는 보이는가?” 레온의 대리인 코르넬리우스 프리스키아누스가 말했다. “그는 단지 상속인들의 이름만을 말소했습니다.” 국고 대리인 칼푸르니우스 롱기누스가 말했다. “상속인을 두지 않은 유언장이 유효할 수는 없습니다.” 프리스키아누스가 말했다. “그는 몇몇 사람을 해방했고 유증을 주었습니다.” 안토니누스 카에사르는 모든 사람을 물러가게 한 뒤 평의를 마치고 다시 같은 곳으로 들어오게 명한 후 말했다. “본 사건은 더 자비로운 해석을 허용하는 것으로 보인다. 즉, 우리는 네포스가 오직 자신이 말소한 부분만을 무효로 만들고자 했다고 생각해야 할 것이다.” 어떤 이가 자신이 자유롭게 하라고 명했던 노예의 이름을 말소했다.
Antoninus rescripsit liberum eum nihilo minus fore: quod uidelicet fauore constituit libertatis.
안토니누스는 그가 그럼에도 불구하고 자유롭게 될 것이라고 칙답했는데, 이는 명백히 자유를 옹호하는 배려에서 그가 결정한 것이다.