[TRYPHONINUS libro uicensimo disputationum. ] §28.2.28.prFilius a patre, cuius in potestate est, sub condicione, quae non est in ipsius potestate, heres institutus et in defectum condicionis exheredatus decessit pendente etiam tunc condicione tam institutionis quam exheredationis.
[トリフォニヌス、論議集第20巻] その支配権下にある父親によって、自分自身の支配下にはない条件のもとで相続人に指定され、かつ条件の不成就に備えて廃除されていた息子が、指定の条件および廃除の条件がともにいまだ懸垂している間に死亡した。
dixi heredem eum ab intestato mortuum esse, quia dum uiuit, neque ex testamento heres neque exheredatus fuit.
私は、彼が無遺言のまま死亡したものとして相続人になると言った。 なぜなら、彼が生存している間は、遺言によって相続人であることもなく廃除されていることもなかったからである。
herede autem scripto ex parte filio coheres post mortem filii institui potest.
しかし、息子が一部の持分について相続人と指定されている場合、息子の死後に共同相続人を指定することができる。
§28.2.28.1Filius familias miles de castrensi peculio fecit testamentum habens filium in eiusdem potestate.
家の子である軍人が、自分の子を自分と同じ支配権下に持っている状態で、兵営特有財産について遺言を作成した。
cum militare desisset, patre eodemque auo defuncto quaesitum est, an rumpetur eius testamentum.
彼が兵役を退き、その父親であり同じく祖父である者が死亡したとき、彼の遺言が破棄されるかどうかが問われた。
non quidem adoptauit nec hodie ei natus est filius nec priore subducto de potestate suo herede ulterior successit in proximum locum: sed tamen in potestate sua habere coepit, quem non habebat simulque pater familias factus est et filius sub eius reccidit potestate: rumpetur ergo testamentum.
彼は確かに養子縁組をしたわけではなく、今日彼に子が生まれたわけでもなく、また先順位の固有の相続人が支配権から外れたことで後順位の者が直近の地位に昇格したのでもない。 しかしながら、彼はそれまで持っていなかった者を自分の支配権下に持つようになり、同時に家父となり、その息子は彼の支配権下に入ったのである。 したがって、遺言は破棄される。
sed si heres sit institutus uel exheredatus iste eius filius, non rumpitur, quia nullo circa eum nouo facto, sed ordine quodam naturali nactus est potestatem.
しかし、もしその彼の息子が相続人に指定されているか、あるいは廃除されているならば、破棄されない。 なぜなら、その息子に関して新たな事実が何も生じたわけではなく、ある自然な順序によって支配権を獲得したからである。
§28.2.28.2Si quis ex certa uxore natum scribit heredem, in periculum rumpendi testamentum deducit ex alia susceptis liberis.
もしある人が、特定の妻から生まれた者を相続人として書き記すならば、別の女性から得た子どもたちによって遺言が破棄される危険を招く。
§28.2.28.3Si quis eo tempore, quo nondum eius uxor esse posset, testator natum ex ea scripsit heredem, an postea contracto licito matrimonio natus heres ex testamento esse possit, quaeritur: ueluti si scribas hodie heredem, qui tibi ex Titia natus erit, quando Titia ancilla uel minor annis uiginti quinque ea, cuius pater tuus tutelam administrauit aut tutor tu ipse fuisti, postea Titia uxor iusta tibi fuerit uel libertatem adepta aut tempore annorum uiginti quinque et utilis anni et rationum allegatione, an natus heres esse possit? nemo certo dubitabit ex Titia, quae tunc propter tenorem aetatis uxor duci non potuit, quando testamentum fiebat, natum postea ea uxore ducta heredem esse posse.
もし、まだある女性が彼の妻となり得なかった時期に、遺言者が彼女から生まれる者を相続人として指定した場合、その後に適法な婚姻が結ばれた上で生まれた子が遺言に基づく相続人となり得るか、という問題が生じる。 たとえば、君が今日、ティティアから君に生まれるであろう者を相続人として書いたとする。 そのときティティアは女奴隷であるか、あるいは25歳未満であって、君の父が彼女の後見を管理していたか、または君自身が後見人であった。 その後、ティティアが君の適法な妻となったか、自由を獲得したか、あるいは25歳に達し、さらに有用年および計算書の提示を経た場合、彼女から生まれた子は相続人となり得るだろうか。 遺言が作成された当時は年齢の都合のために妻に迎えることができなかったティティアから、その後彼女が妻として迎えられた後に生まれた子が相続人となり得ることは、誰も確実に疑わない。
et generaliter nato post testamentum heredi scripto aditus est ad hereditatem, in qualicumque statu testamenti faciendi tempore fuit quae postea testatori ciuiliter nupta est.
そして一般的に、遺言作成の時点において、後に遺言者と市民法上の婚姻を結んだ女性がいかなる状態にあったとしても、遺言作成後に生まれた指定相続人には相続を承認する道が開かれている。
§28.2.28.4Quid autem, si filium post testamentum natum ex besse, filiam autem post testamentum natam ex triente scripsit heredem nec ullum coheredem dedit nec substituit inuicem alium? unus natus solus ex testamento fit heres.
しかし、もし彼が、遺言作成後に生まれた息子を3分の2の割合で、遺言作成後に生まれた娘を3分の1の割合で相続人に指定し、他の共同相続人を一切指定せず、またお互いを予備的に代替相続人に指定しなかった場合はどうなるか。 どちらか一人だけが生まれた場合、その一人だけが遺言に基づく相続人となる。