[ULPIANUS libro trigesimo sexto ad edictum. ] §27.3.1.prIn omnibus quae fecit tutor, cum facere non deberet, item in his quae non fecit, rationem reddet hoc iudicio, praestando dolum, culpam et quantam in suis rebus diligentiam.
[ウルピアヌス、『告示注解』第36巻] 後見人が、すべきでないのにしたすべてのこと、また同様に、彼がしなかったことについて、彼はこの訴訟において、悪意、過失、および自己の事物におけるのと同等の注意を担保しつつ、会計報告をしなければならない。
§27.3.1.1Unde quaeritur apud Iulianum libro uicensimo primo digestorum, si tutor pupillo auctoritatem ad mortis causa donationem accommodauerit, an tutelae iudicio teneatur.
したがって、ユリアヌスの『学説彙纂』第21巻において、後見人が被後見人に死因贈与のための授権を与えた場合、後見訴訟において責任を問われるかという問いが生じる。
et ait teneri eum: nam sicuti testamenti factio, inquit, pupillis concessa non est, ita nec mortis quidem causa donationes permittendae sunt.
そして彼は、責任を問われると述べている。 なぜなら、遺言能力が被後見人たちに認められていないのと同様に、死因贈与も許されるべきではないからである、と彼は言う。
§27.3.1.2Sed et si non mortis causa donauerit tutore auctore, idem Iulianus scripsit plerosque quidem putare non ualere donationem, et plerumque ita est: sed nonnullos casus posse existere, quibus sine reprehensione tutor auctor fit pupillo ad deminuendum, decreto scilicet interueniente: ueluti si matri aut sorori, quae aliter se tueri non possunt, tutor alimenta praestiterit: nam cum bonae fidei iudicium sit, nemo feret, inquit, aut pupillum aut substitutum eius querentes, quod tam coniunctae personae alitae sint: quin immo per contrarium putat posse cum tutore agi tutelae, si tale officium praetermiserit.
しかし、死因によらない贈与を後見人の授権のもとで行った場合についても、同様にユリアヌスは、多くの者が贈与は無効であると考えており、実際たいていはその通りであると書いている。 しかし、非難されることなく後見人が被後見人に財産の減少について授権しうる、すなわち当然政務官の決定の介入を伴ういくつかのケースが存在しうる。 例えば、他に自らを養うことのできない母親や姉妹に対して、後見人が養育費を給付した場合である。 なぜなら、後見訴訟は誠実に基づく訴訟であるため、そのような親密な関係にある人々が養育されたことについて、被後見人やその交替相続人が苦情を申し立てるのを誰も許容しないからである、と彼は言う。 それどころか逆に、彼がこのような義務を怠った場合には、後見人に対して後見訴訟を提起しうると彼は考えている。
§27.3.1.3Officio tutoris incumbit etiam rationes actus sui conficere et pupillo reddere: ceterum si non fecit aut si factas non exhibet, hoc nomine iudicio tutelae tenebitur.
自らの管理の会計報告書を作成し、被後見人に提出することもまた、後見人の職務に属する。 しかし、もし彼が作成しなかったか、あるいは作成されたものを提示しないならば、この名目において後見訴訟で責任を問われる。
de seruis quoque interrogationes, sed et quaestiones habendas et hoc officio iudicis conuenire placuit.
奴隷に対する尋問、さらには拷問による尋問も行われるべきであり、これもまた裁判官の職務に適合するということが合意された。
nam diuus Seuerus decreuit, cum neque inuentaria neque auctionalia proferentur, remedio eo uti debere, ut rationes a seruis qui rem gesserant proferantur: has rationes si esse mala fide conscriptas a seruis dicunt tutores, etiam in quaestionem serui interrogari poterunt.
なぜなら、神君セウェルスは、財産目録も競売記録も提出されない場合には、事務を処理した奴隷たちから会計報告を提出させるという救済手段を用いるべきであると決定したからである。 もし後見人たちが、これらの会計報告書が奴隷たちによって不誠実に作成されたと主張するならば、奴隷たちは拷問の際にも尋問されうる。
§27.3.1.4Praeterea si matrem aluit pupilli tutor, putat Labeo imputare eum posse: sed est uerius non nisi perquam egenti dedit, imputare eum oportere de largis facultatibus pupilli: utrumque igitur concurrere oportet, ut et mater egena sit et filius in facultatibus positus.
さらに、後見人が被後見人の母親を養育した場合、ラベオは彼がその費用を算入できると考えている。 しかし、母親が非常に困窮している場合に与えたのでない限り、被後見人の潤沢な資産から彼が算入すべきであるとするのが、より正しい。 したがって、母親が困窮していること、および息子に資力があることの両方が重ならなければならない。
§27.3.1.5Sed si munus nuptiale matri pupilli miserit, non eum pupillo imputaturum Labeo scripsit: nec perquam necessaria est ista muneratio.
しかし、もし彼が被後見人の母親に婚礼の贈り物を送った場合、彼はそれを被後見人に請求しないであろうとラベオは書いている。 というのも、そのような贈り物をすることは、きわめて必要不可欠というわけではないからである。
§27.3.1.6Si pupillis tutores pater dedit, inter quos et libertum suum, perque eum uoluerit tutelam administrari, et tutores certam summam ei statuerunt, quia aliter se exhibere non poterat, habendam eius rationem quod statutum est Mela existimat.
もし父親が被後見人たちに後見人たちを指名し、その中に自らの解放奴隷も含めており、彼を通じて後見が管理されることを望み、かつ後見人たちが、彼が他には自らを維持できなかったために彼に対して一定の金額を定めた場合、定められたその額は考慮されるべきであるとメラは考えている。
§27.3.1.7Ergo et si ex inquisitione propter rei notitiam fuerit datus tutor eique alimenta statuerint contutores, debebit eorum ratio haberi, quia iusta causa est praestandi.
したがって同様に、もし事情に詳しいという理由で調査に基づいて後見人が選任され、彼に対して共同後見人たちが生活費を定めた場合にも、それらは考慮されるべきである。 なぜなら、給付することに正当な理由があるからである。
§27.3.1.8Sed et si seruis cibaria praestiterit uel libertis, scilicet rei pupilli necessariis, dicendum est reputaturum: idemque et si liberis hominibus, si tamen ratio praestandi iusta intercedat.
しかし、もし奴隷たちあるいは解放奴隷たちに、言うまでもなく被後見人の資産に必要な人々に対して、食糧を給付した場合、彼は費用を算入できると言うべきである。 そして、自由人たちに対してであっても、給付の正当な理由が介在するならば、同様である。
§27.3.1.9Item sumptus litis tutor reputabit et uiatica, si ex officio necesse habuit aliquo excurrere uel proficisci.
同様に、後見人は、もし職務上、どこかへ急行するか赴く必要があったならば、訴訟費用と旅費を算入するであろう。
§27.3.1.10Nunc tractemus, si plures tutelam pupilli administrauerint, pro qua quisque eorum parte conueniendus sit.
さて、もし複数の者が被後見人の後見を管理した場合、彼らの各自がどのような割合で訴えられるべきかについて議論しよう。