Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §27.1.36.pr-27.1.36.1

後見を条件とする予備相続と息子の補佐人の免除特権

3977 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

§27.1.36.prでは、後見引受を条件とする遺贈と予備相続指定の有効性について論じ、後見の終了を伴う予備相続は維持されるべきとする。§27.1.36.1では、実の息子の財産管理補佐人に指定された父親が、多子を理由とする免除特権を行使することは自然の情愛に反すると答申する。

[IDEM libro nono responsorum. ] §27.1.36.prAmicissimos quidem et fidelissimos parentes liberis tutores eligere solere et ideo ad suscipiendum onus tutelae etiam honore legati eos persequi.
[同著者(パウルス)、『答申集』第9巻] 親たちが通常、子供たちのために最も親しくまた最も忠実な者を後見人に選び、それゆえ後見の重荷を引き受けさせるために遺贈という栄誉をも与えるということは確かである。
sed cum proponatur is de quo quaeritur in testamento legatum meruisse et idem pupillo substitutus, non est uerisimile hunc demum eum testatorem substituere uoluisse, si et tutelam suscepisset: et ideo eum de quo quaeritur a legato quidem, si adhuc uiueret pupillus, repellendum fuisse, a substitutione autem non esse summouendum, cum eo casu etiam suscepta tutela finiretur.
しかし、問題となっている人物が遺言において遺贈を受け、かつ同じ者が被後見人の予備相続人に指定されていると提示される場合、遺言者が、彼が後見をも引き受けた場合に初めて彼を予備相続人に指定することを望んだということは、ありそうにない。 したがって、問題となっている人物は、もし被後見人がまだ生存していたならば、遺贈からは確かに排除されるべきであったが、予備相続人の地位からは排除されるべきではない。 なぜなら、その場合には、引き受けられた後見であっても終了するからである。
§27.1.36.1Lucius Titius ex tribus filiis incolumibus unum habet emancipatum eius aetatis, ut curatores accipere debeat: quaero, si idem Titius pater petente eodem filio emancipato curator a praetore detur, an iure publico uti possit et nihilo minus trium filiorum nomine uacationem postulare.
ルキウス・ティティウスは、無事な三人の息子のうち、財産管理補佐人を受け入れるべき年齢に達している自立した息子を一人持っている。 私は問う。 もし同じ父親ティティウスが、まさにその自立した息子の請求により法務官から財産管理補佐人に指定された場合、彼が公法上の特典を利用して、それにもかかわらず三人の子供を理由に免除を請求することができるかどうか。
respondi praemium quidem patri, quod propter numerum liberorum ei competit, denegari non oportere.
私は答えた。 子供の数に基づいて父親に認められる特典は、拒否されるべきではない。
sed cum filio suo curator petatur, contra naturales stimulos facit, si tali excusatione utendum esse temptauerit.
しかし、自分の息子のために財産管理補佐人が求められているときに、もし彼がそのような免除の主張を利用しようとするならば、それは自然な情愛に反することになる。

語釈・文法注

  1. 27.1.36.prAmicissimos quidem et fidelissimos parentes liberis tutores eligere solere — parentes が不定詞 solere の主語であり、amicissimos et fidelissimos は後続する tutores(後見人として、述語的)を修飾する対格で、いずれも eligere の目的語となる。
  2. 27.1.36.prhunc demum eum testatorem substituere uoluisse, si — 副詞 demum は si 節と強く呼応し、「〜の場合に限って初めて、〜の場合にのみ」という限定的な条件関係を示す。
  3. 27.1.36.prrepellendum fuisse, a substitutione autem non esse summouendum — 前者は si adhuc uiueret pupillus という反事実的条件に対応する過去の帰結(受動未来不定詞+fuisse)であり、後者は pupillus が死んでいる実際の状況における現在の判断(non esse)を対比させている。
  4. 27.1.36.1petente eodem filio emancipato — 現在分詞 petente と名詞 filio による奪格絶対構文で、財産管理補佐人の選任が他ならぬその自立した息子自身の請求によって行われたという状況・理由を示す。
  5. 27.1.36.1contra naturales stimulos facit — facit の主語は、後続する条件節 si ... temptauerit の主語と同じく父親(Titius)。naturales stimulos は親が子を保護すべきという自然な情愛や本能的衝動を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §27.1.36.pr-27.1.36.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:27.1.36.pr-27.1.36.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。