[CALLISTRATUS libro quarto de cognitionibus. ] §27.1.17.prNon tantum magnitudo patrimoniorum ineunda est susceptarum trium tutelarum quaeque suscipienda est, sed etiam aetas pupillorum consideranda est: nam si priorum pupillorum aetas prope pubertatem sit, ita ut tantummodo semenstre tempus reliquum fuerit, aut eorum quorum suscipere tutelam cogitur, non dabitur excusatio: idque principalibus constitutionibus cauetur.
[カリストラトゥス、『特別審理について』第4巻より] すでに引き受けられた3つの後見および引き受けるべき各後見について、考慮されるべきは財産の規模だけでなく、被後見人たちの年齢も考慮されなければならない。 なぜなら、もし以前の被後見人たちの年齢が思春期に近く、わずか半年の期間しか残されていない場合、あるいは、彼が後見を引き受けることを強いられている被後見人たちの年齢が同様である場合には、免除は与えられないからであり、このことは皇帝の諭令によって定められている。
§27.1.17.1Iliensibus et propter inclutam nobilitatem ciuitatis et propter coniunctionem originis Romanae iam antiquitus et senatus consultis et constitutionibus principum plenissima immunitas tributa est, ut etiam tutelae excusationem habeant, scilicet eorum pupillorum, qui Ilienses non sint: idque diuus Pius rescripsit.
イリウムの人々に対しては、その都市の輝かしい名声のため、またローマの起源との結びつきのために、すでに古くから元老院決議および皇帝の諭令によって最も完全な免除が与えられており、彼らは後見からの免除も有している。 すなわち、イリウムの人々ではない被後見人の後見に関する免除であり、神聖なるピウスがこの旨を勅答した。
§27.1.17.2Eos, qui in corporibus sunt ueluti fabrorum, immunitatem habere dicimus etiam circa tutelarum exterorum hominum administrationem habebunt excusationem, nisi si facultates eorum adauctae fuerint, ut ad cetera quoque munera publica suscipienda compellantur: idque principalibus constitutionibus cauetur.
例えば職人組合のような組合に属する人々については、我々は彼らが免除を有していると言う。 彼らは、外部の者の後見の管理に関しても免除を有することになる。 ただし、彼らの資力が増大し、他の公的義務をも引き受けるよう強制される場合は除く。 そしてこのことは皇帝の諭令に定められている。
§27.1.17.3Non omnia tamen corpora uel collegia uacationem tutelarum habent, quamuis muneribus municipalibus obstricta non sint, nisi nominatim id priuilegium eis indultum sit.
しかし、すべての組合や団体が後見の免除を有しているわけではない。 たとえ地方自治体の義務から解放されているとしても、名指しでその特権が彼らに与えられていない限りは。
§27.1.17.4Is qui aedilitate fungitur potest tutor dari: nam aedilitas inter eos magistratus habetur qui priuatis muneribus excusati sunt secundum diui Marci rescriptum.
按手官を務めている者は、後見人に指定され得る。 なぜなら、神聖なるマルクスの勅答によれば、按手官の職務は私的義務から免除される政務官職の中に数えられているからである。
§27.1.17.5Sane notum est, quod gerentibus honorem uacationem tutelarum concedi placuit, uacare autem eos, qui tunc primum uocentur ad suscipiendum officium tutelae: ceterum eos, qui iam se miscuerint administrationi, ne tempore quidem magistratus uacare aeque notum est.
確かに、名誉職を遂行している者たちに対しては、後見からの免除を認めることが合意されていること、そして免除されるのは、その時に初めて後見の任務を引き受けるよう求められる者たちであることは周知の通りである。 しかし、すでに管理に関与してしまっている者たちは、政務官の任期中であっても免除されないことも、同様に周知の通りである。
§27.1.17.6Domini nauium non uidentur haberi inter priuilegia, ut a tutelis uacent, idque diuus Traianus rescripsit.
船主たちは、後見から免除されるという特権を有しているとはみなされない。 このことを神聖なるトラヤヌスが勅答した。
§27.1.17.7Inquilini castrorum a tutelis excusari solent nisi eorum, qui et ipsi inquilini sunt et in eodem castro eademque condicione sunt.
軍営の居住者は後見から免除されるのが通例である。 ただし、彼ら自身も居住者であり、かつ同じ軍営で同じ状態にある者たちの後見についてはこの限りではない。