[IDEM libro nono responsorum. ] §26.7.46.prLucius Titius curator Gaii Seii tempore curae fundum Cornelianum locauit Sempronio, qui Sempronius reliqua traxit: pupillus aetate probata eundem quondam colonum Sempronium fecit procuratorem: quaero, an ex eo, quod ille ut procurator egit, omne debitum adulescens agnouisse uideatur eoque nomine curatorum suum liberasset.
[同じ著者の、答弁集第9巻より] ガイウス・セイウスの保佐人ルキウス・ティティウスは、保佐の期間中にコルネリウス地所をセンプロニウスに賃貸したが、このセンプロニウスは賃料を滞納した。 被後見人は、年齢が承認されたのち、かつて小作人であった同じセンプロニウスを代理人に選任した。 問う。 彼が代理人として活動したという事実から、青年はすべての債務を承認したとみなされ、その名目で自らの保佐人を免除したことになるか。
Paulus respondit non ex eo, quod adultus eum, qui praedia eius coluit, procuratorem habere uoluit, debitum, quod ex conductione reliquatus est, adgnouisse eum uideri.
パウルスは回答した。 成人が、自らの地所を耕作していた者を代理人にしたいと望んだという事実から、彼が賃貸借から未払のまま残された債務を承認したとはみなされない、と。
§26.7.46.1Sempronii, qui ex pollicitatione debitor patriae suae exstiterat, bona res publica iussu praesidis possedit: quorum bonorum magistratus rei publicae tres curatores constituerunt, qui apud Graecos ἐπιμεληταὶ uocantur, qui postea inter se sine consensu rei publicae administrationem bonorum Sempronii diuiserunt: ex quibus quidam, cum reliqua traherent, idonei in ipso tempore administrationis esse desierunt: postea pupillus heres Sempronii, qui abstentus erat, ab imperatore impetrauit, ut bona paterna ei restituerentur: quaero, an ex bonis eorum, qui idonei sunt, indemnitati pupilli prospici debeat, cum indiuiduum his officium curae a magistratibus iniunctum sit.
自身の故郷に対して約束によって債務者となっていたセンプロニウスの財産を、総督の命令によって国家が占有した。 国家の政務官らは、その財産に対して3人の保佐人(ギリシア人の間ではエピメレータイと呼ばれる)を任命したが、彼らは後に、国家の同意なしに、センプロニウスの財産の管理を彼らの間で分割した。 彼らのうちのある者たちは、滞納が生じる中で、まさに管理の期間中に資力を失った。 その後、センプロニウスの相続人である被後見人であって(相続から)身を引いていた者が、父親の財産が自分に返還されることを皇帝から請願して得た。 問う。 彼らに対して、政務官らから不可分の保佐の任務が課されていたのであるから、資力のある者たちの財産から被後見人の補償が図られるべきか。
Paulus respondit, si pupillo in curatores bonorum actiones decerni placuerit, pro eius portione, qui idoneus non sit, magistratus conueniri oportere: alia enim causa est tutorum, alia eorum, qui rei publicae negotia administrant.
パウルスは回答した。 もし被後見人に対して財産保佐人らに対する訴訟を認めることが好ましいとされる場合、資力のない者の取り分については、政務官らを訴えるべきである。 なぜなら、後見人の事情と、国家の事務を管理する者の事情とは異なるからである。
§26.7.46.2Tutorem, qui pecuniam pupillarem quamuis suo nomine faenerauit, non uideri contra constitutiones fecisse, quae prohibent pecuniam pupillarem in usus suos conuertere.
後見人が被後見人の資金を、たとえ自己の名義であっても貸し付けたことは、被後見人の資金を自己の用途に転用することを禁止する勅令に違反したとはみなされない。
§26.7.46.3Quaesitum est, an eius pecuniae, qua tutor usus est, post finitam quoque tutelam in diem iudicii accepti easdem usuras praestare debeat.
後見人が使用した資金について、後見が終了した後であっても、訴訟が引き受けられた日まで、同様の利息を支払わなければならないかが問われた。
Paulus respondit finita administratione eas usuras debere computari, quae in tutelae iudicio computantur.
パウルスは回答した。 管理が終了したときは、後見訴訟において計算される利息が計算されるべきである、と。
§26.7.46.4Paulus respondit propter ea, quae post pubertatem nulla necessitate cogente, sed ex uoluntate sua tutor administrauit, fideiussorem, qui saluam rem fore cauit, non teneri.
パウルスは回答した。 成人後に、何の必要性も迫られていないにもかかわらず、自身の意思によって後見人が管理した事項については、財産の安全を保証した保証人は責任を負わない、と。
§26.7.46.5Tutelae iudicio tutor conuentus edidit librum rationum et secundum eum condemnatus soluit: postea cum a debitoribus paternis, quorum nomina libro rationum non inerant, exigere uellet pupillus, prolatae sunt ab his apochae tutoris: quaesitum est, utrum aduersus tutorem an aduersus debitores actio ei competat.
後見訴訟において訴えられた後見人は帳簿を提出し、それに従って有罪判決を受けて支払った。 その後、帳簿に名前が載っていなかった父親の債務者たちから被後見人が取り立てようとしたところ、彼らから後見人の領収書が提示された。 問われた。 彼には、後見人に対する訴訟と債務者たちに対する訴訟のいずれが認められるか。
Paulus respondit, si tempore administrandae tutelae tutori tutelam gerenti debitores soluissent, liberatos eos ipso iure a pupillo: sed si cum tutore actum esset, posse eundem adulescentem propter eam causam tutelae experiri et aduersus exceptionem rei iudicatae doli mali uti replicatione.
パウルスは回答した。 もし後見管理の期間中に、後見を行っている後見人に対して債務者たちが支払っていたならば、彼らは被後見人に対して法律上当然に免責されている。 しかし、もし後見人との間で訴訟がなされていたならば、同じ青年はその事由のために後見訴訟を提起することができ、既判力の抗弁に対して悪意の再抗弁を用いることができる。
§26.7.46.6Cum testamento duo tutores dati essent pupillo et alter ex his uita defunctus fuisset, in locum eius petente matre ex praesidis prouinciae praecepto a magistratibus alius tutor datus est, a quo magistratus satis exegerunt rem saluam fore: tutor testamento datus postea datum suspectum fecit: quaesitum est, in quantum teneatur.
遺言によって二人の後見人が被後見人に与えられ、その一方が他界したため、母親の請求により、属州総督の命令に基づいて政務官らからその代わりに別の後見人が与えられたが、政務官らは彼から財産の安全についての担保を徴収した。 遺言で与えられた後見人は、後に与えられた者を忌避した。 彼はどこまで責任を負うかが問われた。
Paulus respondit tutorem testamento datum pro ea parte conueniri oportere, pro qua parte administrauit: pro contutoris autem portione prius eos conueniri debere, qui pro eo se obligauerunt uel magistratus qui eum dederunt: tunc si solidum pupillus consequi non potuerit, de officio contutoris quaerendum, an suspectum facere debuerit, praesertim cum suspectum quoque eum postulasse dicatur.
パウルスは回答した。 遺言で与えられた後見人は、自らが管理したその部分について訴えられるべきである。 しかし、共同後見人の部分については、まずその者のために義務を負った保証人たち、または彼を任命した政務官らが訴えられるべきである。 そして、もし被後見人が全額を回収できなかった場合には、共同後見人の職務に関して、彼を忌避すべきであったかどうかが問われるべきである。 とりわけ、彼が忌避を申し立てたとされているのだから。
alias quidem cum magistratus plures tutores dant, non prius ad eos reuerti pupillus potest, quam omnes tutores excussi fuerint: in proposito cum unus a magistratibus datus proponeretur, non est uisum prius collegam conueniendum, qui et suspectum fecit et testamento datus est, perindeque habendos singulos, ac si in partes dimidias tutores dati essent.
もっとも、通常、政務官らが複数の後見人を任命した場合には、すべての後見人が使い果たされるまでは、被後見人は政務官らに立ち戻ることはできない。 しかし本件においては、政務官によって一人のみが与えられた状況であるため、忌避を申し出ると同時に遺言で与えられた同僚を先に訴える必要はないとみなされ、それぞれを、あたかも2分の1の割合で後見人に与えられたかのように扱うべきである。
§26.7.46.7Tutoribus concessum est a debitoribus pupilli pecuniam exigere, ut ipso iure liberentur, non etiam donare uel etiam deminuendi causa cum iis transigere: et ideo eum, qui minus tutori soluit, a pupillo in reliquum conueniri posse.
後見人には、被後見人の債務者から資金を取り立てることが認められており、それによって彼らは法律上当然に免責されるが、贈与すること、あるいは減少させる目的で彼らと和解することは認められていない。 したがって、後見人に対して過少に支払った者は、被後見人から残額について訴えられる可能性がある。