[ULPIANUS libro quarto decimo ad Sabinum. ] §26.4.1.prLegitimae tutelae lege duodecim tabularum adgnatis delatae sunt et consanguineis, item patronis, id est his qui ad legitimam hereditatem admitti possint: hoc summa prouidentia, ut qui sperarent hanc successionem, idem tuerentur bona, ne dilapidarentur.
[ウルピアーヌス、サビヌス註釈第十四巻] 法定後見は、十二表法により、宗族および同血親族に、また同じくパトローヌスに、すなわち法定相続に加わる資格のある者たちに委ねられている。 これは非常な先見の明によるものであり、この相続を期待する者が、財産が散逸しないように自らそれを保護するためである。
§26.4.1.1Interdum alibi est hereditas, alibi tutela, ut puta si sit consanguinea pupillo: nam hereditas quidem ad adgnatam pertinet, tutela autem ad adgnatum.
ときには、相続が一方に属し、後見が他方に属することもある。 例えば、被後見人に女性の同血親族がいる場合がそうである。 なぜなら、相続は女性の宗族に帰するが、後見は男性の宗族に帰するからである。
item in libertinis, si sit patrona et patroni filius: nam tutelam patroni filius, hereditatem patrona optinebit: tantundemque erit et si sit patroni filia et nepos.
また、解放自由人において、女性のパトローヌスとパトローヌスの息子がいる場合も同様である。 なぜなら、後見はパトローヌスの息子が獲得し、相続は女性のパトローヌスが獲得するからである。 パトローヌスの娘と孫がいる場合も、まったく同様のことが言える。
§26.4.1.2Si apud hostes sit frater, inferioris gradus adgnato tutela non defertur: nam et si patronus apud hostes sit, patroni filio tutela non defertur: sed interim a praetore datur.
もし兄弟が敵にとらわれている場合、より低い等親の宗族に後見は委ねられない。 なぜなら、パトローヌスが敵にとらわれている場合にも、パトローヌスの息子に後見は委ねられないからである。 しかしその間は、法務官によって後見人が与えられる。
§26.4.1.3Interdum autem etiam sine hereditate tutela defertur, interdum hereditas sine tutela, ut puta in eo qui latitauit, cum seruum suum rogatus esset manumittere: nam generaliter diuus Pius rescripsit Aurelio Basso ius patroni eum non habere, his uerbis: 'Plane tergiuersatio eorum, qui subuertere fideicommissam libertatem uelint, eo modo puniatur, ne ius patroni adquirant in eo, quem liberum esse nolunt'.
しかしまた、ときには相続を伴わずに後見が委ねられ、ときには後見を伴わずに相続が委ねられることもある。 例えば、自分の奴隷を解放するよう要請されていたにもかかわらず、身を隠した者においてそうである。 なぜなら、神君ピウスはアウレリウス・バッススに対し、そのような者はパトローヌスの権利を有しないと、次のような言葉で一般的に勅答したからである。 「言うまでもなく、信託された自由を覆そうと望む者たちの言い逃れは、彼らが自由になることを望まなかった者に対するパトローヌスの権利を獲得しないという方法によって罰せられるべきである。
idem erit, si filiae adsignatus libertus sit: tutela quidem apud fratres remanebit, ut Marcellus notat, legitima autem hereditas ad sororem pertinebit.
」解放自由人が娘に割り当てられている場合も同様である。 マルケルスが指摘するように、後見は兄弟たちのもとに留まるが、法定相続は姉妹に帰属するからである。