Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §26.2.32.pr-26.2.32.2

他邦の市民と未成年奴隷の後見人指定

3778 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは、異邦の市民を後見人に指定できること、財産事情を知る後見人の責任範囲、および遺言で自由の付与なく後見人に指定された未成年の奴隷の法的地位(相続の開始とともに自由となるが、後見の任務は法定年齢に達した後に課されること)について回答している。

[PAULUS libro nono responsorum. ]
[パウルス、答弁集第9巻] 同一の市民団に属さない市民を、遺言によって後見人として指定することができるか、私は尋ねる。
§26.2.32.prQuaero, an non eiusdem ciuitatis ciues testamento quis tutores dare possit? Paulus respondit posse.
パウルスは、指定することができると回答した。
§26.2.32.1Idem Paulus respondit eum quoque, qui propter rerum notitiam tutor datus est, perinde in omnibus et administrationis et accessionis iure conueniri posse atque ceteros tutores, qui eodem testamento dati sunt.
同じくパウルスは、財産状況の熟知を理由に後見人に指定された者も、管理および追加の法に基づくすべての点において、同じ遺言によって指定された他の後見人たちと全く同様に訴えられ得ると回答した。
§26.2.32.2Lucius Titius heredes instituit filios suos pupillaris aetatis eisque tutores his uerbis dedit: 'filiis meis tutores sunto Gaius Maeuius et Lucius Eros', qui Eroti libertatem non dedit: fuit autem Eros intra uiginti quinque annos aetatis: quaero an possit libertatem sibi uindicare.
ルキウス・ティティウスは、被後見人の年齢にある自分の息子たちを相続人に指定し、彼らに以下の言葉で後見人を指定した。 「私の息子たちの後見人はガイウス・マエウィウスとルキウス・エロースたるべし」。 しかし、彼はエロースに自由を与えなかった。 ところでエロースは25歳未満の年齢であった。 彼は自分のために自由を主張できるか、私は尋ねる。
Paulus respondit, quoniam placet eum, qui a domino tutor datus est, libertatem quoque meruisse uideri, eum quoque de quo quaeritur in eadem causa habendum et liberum quidem ab adita hereditate esse, tutela autem post legitimam aetatem onerari.
パウルスは、主人によって後見人に指定された者は自由をも獲得したとみなされるべきであるというのが通説であるため、問われている彼も同様の立場に置かれるべきであり、相続財産が承認された時から自由となるものの、後見の任務については法定の年齢に達した後に課されるべきであると回答した。

語釈・文法注

  1. §26.2.32.prnon eiusdem ciuitatis ciues — 同一の civitas(市民団・都市国家)の市民ではない人々を指す。属格 `eiusdem ciuitatis` は性質の属格として `ciues` にかかる。
  2. §26.2.32.1administrationis et accessionis iure conueniri — `conueniri` は「提訴される(訴訟の被告となる)」を意味する。`iure` は手段・原因の奪格であり、管理行為(administratio)そのものに基づく法的責任と、共同後見人としての付随的・追加的(accessio)な連帯責任の両方において訴訟の対象となり得ることを示す。
  3. §26.2.32.2ab adita hereditate — `adita` は動詞 `adire`(相続を引き受ける、承認する)の完了受動分詞であり、`ab adita hereditate` は名詞を伴う分詞構成で「相続財産が承認された時から」という時間の起点を表す。奴隷の解放は遺言による相続の開始(相続人による承認)と同時に効力を生じる。
  4. §26.2.32.2tutela autem post legitimam aetatem onerari — 主節の `respondit` にかかる対格不定詞構文(動詞 `onerari`、意味上の主語は `eum quoque`)。エロースは25歳未満であるため直ちには後見人の任に堪えないが、法定年齢に達した後に初めて後見の任務(tutela, 奪格)が課される(onerari)とされる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §26.2.32.pr-26.2.32.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:26.2.32.pr-26.2.32.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。