[ULPIANUS libro trigesimo quinto ad edictum. ] §26.10.1.prHaec clausula et frequens et pernecessaria est: cottidie enim suspecti tutores postulantur.
[ウルピアヌス、告示注解第35巻] この条項は、頻繁に適用され、かつ極めて必要不可欠である。 なぜなら、疑わしい後見人(の解任)が毎日申し立てられているからである。
§26.10.1.1Primum igitur tractemus, unde descendat suspecti crimen et apud quos postulari quis possit suspectus tutor uel curator, deinde quis et a quo et ex quibus causis remouetur, deque poena suspecti.
したがって、まず、疑わしい(後見人等に対する)告発がどこに由来するのか、そして誰のもとで疑わしい後見人または保佐人が申し立てられ得るのかを論じ、次に、誰が、誰によって、いかなる原因から解任されるのか、そして疑わしいとされた者の刑罰について論じることにしよう。
§26.10.1.2Sciendum est suspecti crimen e lege duodecim tabularum descendere.
疑わしいという告発は十二表法に由来することを知っておかねばならない。
§26.10.1.3Damus autem ius remouendi suspectos tutores Romae praetoribus, in prouinciis praesidibus earum.
もっとも、我々は、疑わしい後見人を解任する権限を、ローマにおいては法務官らに、属州においてはそれらの総督らに与えている。
§26.10.1.4An autem apud legatum proconsulis suspectus postulari possit, dubium fuit: sed imperator Antoninus cum diuo Seuero Braduae Maurico proconsuli Africae rescripsit posse, quia mandata iurisdictione officium ad eum totum iuris dicundi transit.
しかし、プロコンスルの代理官(レガトゥス)のもとで疑わしい者の申し立てができるかどうかは、疑わしかった。 しかし、アントニヌス皇帝は、神君セウェルスとともに、アフリカのプロコンスルであるブラドゥア・マウリクスに対して、可能であると回答した。 なぜなら、裁判権が委任されることによって、裁判を行う任務の全体が彼に移行するからである。
ergo et si praetor mandet iurisdictionem, simili modo dicendum est suspectum posse apud eum postulari cui mandata est: cum enim sit in prouincia hoc rescriptum, consequens erit dicere et eum, cui a praetore mandata est iurisdictio, posse de suspecto cognoscere.
したがって、たとえ法務官が裁判権を委任する場合であっても、同様に、裁判権を委任された者のもとで疑わしい者の申し立てがなされ得ると言うべきである。 なぜなら、この勅答は属州におけるものであるが、法務官から裁判権を委任された者もまた、疑わしい者について審理することができると言うことは、そこから必然的に導かれるからである。
§26.10.1.5Ostendimus, qui possunt de suspecto cognoscere: nunc uideamus, qui suspecti fieri possunt.
私たちは、誰が疑わしい者について審理できるかを示した。 今や、誰が疑わしい者とされ得るかを見てみよう。
et quidem omnes tutores possunt, siue testamentarii sint, siue non sint, sed alterius generis tutores.
そして、実にすべての後見人が(対象と)なり得る。 それが遺言による後見人であろうと、あるいはそうではなく別の種類の後見人であろうと。
quare et si legitimus sit tutor, accusari poterit.
したがって、たとえ法定の後見人であっても、告発され得る。
quid si patronus? adhuc idem erit dicendum, modo ut meminerimus patrono parcendum.
パトロヌスの場合はどうか。 この場合もなお同じことが言われるべきであるが、ただし、パトロヌスに対しては寛大に扱われるべきであることを、私たちが心に留めておく限りにおいてである。
§26.10.1.6Consequens est, ut uideamus, qui possunt suspectos postulare: et sciendum est quasi publicam esse hanc actionem, hoc est omnibus patere.
次に、誰が疑わしい者を申し立てることができるかを見るのが順序である。 そして、この訴えは準民衆訴訟のようなものであり、すなわち、すべての人に開かれていることを知るべきである。
§26.10.1.7Quin immo et mulieres admittuntur, sed hae solae, quae pietate necessitudinis ductae ad hoc procedunt, ut puta mater.
それどころか、女性たちも認められる。 しかし、親族としての情愛に導かれてこの手続きに及ぶ女性たち、例えば母親などに限られる。
nutrix quoque et auia possunt.
乳母、そして祖母もまた(申し立てが)できる。
potest et soror, nam in sorore et rescriptum exstat diui Seueri: et si qua alia mulier fuerit, cuius praetor perpensam pietatem intellexerit non sexus uerecundiam egredientis, sed pietate productam non continere iniuriam pupillorum, admittet eam ad accusationem.
姉妹もまた可能である。 なぜなら、姉妹に関しては、神君セウェルスの勅答も存在しているからである。 そして、その他の女性であっても、法務官が彼女の十分に吟味された情愛を理解し、彼女が女性としての慎みを逸脱しているのではなく、情愛に導かれて被後見人たちの不利益を黙視できないのだと判断したならば、法務官は彼女を告発に受け入れるであろう。
praetorem §26.10.1.8Si quis de plebeis ob facta atrociora in tutela admissa fuerit apud praetorem accusatus, remittitur ad praefectum urbis grauiter puniendus.
法務官はもし平民のうちの誰かが、後見において犯されたより重大な行為のために法務官のもとで告発されたならば、重く処罰されるために、首都長官へと送致される。