[PAULUS libro septimo responsorum. ] §24.3.49.prMaeuia marito suo inter alias res dotis etiam instrumentum solidorum decem¹ tradidit, quo Otacilius eidem Maeuiae cauerat daturum se, cum nuptum ire coepisset, decem milia: ex eo instrumento maritus nihil exegit, quia nec potuit: quaesitum est, si dos a marito petatur, an compellendus sit etiam illam summam, quae instrumento continetur, refundere? respondi potuisse quidem eum, cui actiones mandatae sunt, debitorem conuenire: sed si sine dolo malo uel culpa exigere pecuniam non potuit, neque dotis nomine eum conueniri posse neque mandati iudicio.
[パウルス、『解答集』第七巻] マエウィアは夫に対して、持参金の他の財産に加えて、10ソリドゥスの証書をも引き渡した。 その証書により、オタキリウスは同じマエウィアに対し、彼女が嫁ぎ始めたときに1万を支払うことを約束していた。 その証書に基づいて夫は何も回収しなかったが、それは回収することができなかったからである。 もし持参金が夫から請求されるなら、証書に記載されているあの金額をも払い戻すよう、夫は強制されるべきかという問いがなされた。 私は、訴権を委任された者は確かに債務者を提訴することができたが、しかし、もし悪意や過失なしに金銭を回収することができなかったのであれば、持参金の名目でも、委任の訴えによっても、彼が提訴されることはあり得ないと答えた。
§24.3.49.1Fundus aestimatus in dotem datus a creditore antecedente ex causa pignoris ablatus est: quaesitum est, an mulier, si aestimationem dotis repetat, exceptione summouenda sit: ait enim se propterea non teneri, quod pater eius dotem pro se dedit, cui heres non exstiterit.
評価された上で持参金として与えられた土地が、先順位の債権者によって質権の理由に基づき奪われた。 もし妻が持参金の評価額を請求するなら、抗弁によって退けられるべきかという問いがなされた。 なぜなら、夫は、彼女の父親が彼女のために持参金を与え、彼女はその父親に対して相続人とならなかったため、自分は責任を負わないと主張しているからである。
Paulus respondit praedio euicto sine dolo et culpa uiri pretium petenti mulieri doli mali exceptionem obesse: consequi enim eam pretium fundi euicti euidens iniquitas est, cum dolus patris ipsi nocere debeat.
パウルスは、夫の悪意や過失なしに土地が追奪された場合において、代金を請求する妻に対して悪意の抗弁が妨げとなる、と答えた。 なぜなら、父親の悪意が彼女自身に不利益を及ぼすべきである以上、追奪された土地の代金を彼女が手に入れることは明白な不当だからである。