[PAULUS libro sexto quaestionum. ]
[パウルス、疑義集第6巻より] 妻が夫にお金を贈与した。
§24.1.55.prUxor marito suo pecuniam donauit: maritus ex pecunia sibi donata aut mobilem aut soli rem comparauit: soluendo non est et res extant: quaero, si mulier reuocet donationem, an utiliter condicticia experiatur? uidetur enim maritus, quamuis soluendo non sit, ex donatione locupletior effectus, cum pecunia mulieris res comparata exstet.
夫は自分に贈与されたお金から、動産または不動産のいずれかを購入した。 夫は支払不能であり、かつその物が現存している。 私は問う。 もし妻が贈与を撤回する場合、彼女は有益的に不当利得返還訴訟を提起できるだろうか。 なぜなら、夫は支払不能であるとはいえ、妻のお金で購入された物が現存している以上、贈与によってより富んだように思われるからである。
respondi: locupletiorem esse ex donatione negari non potest: non enim quaerimus, quid deducto aere alieno liberum habeat, sed quid ex re mulieris possideat.
私は回答した。 彼が贈与によってより富んでいることは否定できない。 なぜなら、私たちは負債を控除した後に彼が何を自由に所有しているかを問うのではなく、妻の財産に由来して何を占有しているかを問うからである。
solo enim separatur hic ab eo, cui res donata est, quod ibi res mulieris permanet et uindicare directo potest: et erit deterior causa uiri, si ei pecunia quatenus res ualet, non ultra id tamen quod donatum est, condicatur, quam si dotis iudicio conueniatur.
実際、この者は、物が贈与された者から以下の点でのみ区別される。 すなわち、後者の場合には妻の物自体が残留し、直接に所有権返還請求を行うことができるという点である。 そして、もし夫に対して、その物の価値の限度で、ただし贈与された額を超えない範囲で、お金の返還が請求されるならば、夫の立場は持参金訴訟において訴えられる場合よりも悪くなるであろう。
sed nihil prohibet etiam in rem utilem mulieri in ipsas res accommodare.
しかし、妻に対して、その物自体を対象とする有用物権訴訟を与えることをも、何ら妨げるものではない。