[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad Sabinum. ] §24.1.5.9Haec res et illud suadet, si uxori maritus sepulturae causa donauerit, ita demum locum fieri intellegi mulieris, cum corpus humatur: ceterum antequam fiet religiosus, donantis manet.
この事情は次のことも示唆している。 もし夫が妻に埋葬の目的で贈与したならば、遺体が埋められるときに初めて、その場所が妻のものになると理解される。 しかし、そこが聖地となる前は、贈与者のままである。
proinde si distraxerit mulier, manet locus donatoris.
したがって、もし妻がそれを売却したならば、その場所は贈与者のままである。
§24.1.5.10Secundum haec si uxori suae monumentum purum maritus magni pretii donauerit, ualebit donatio, sic tamen, ut, cum fit religiosus, ualeat.
これらに従えば、もし夫が妻に、高価で未埋葬の記念碑を贈与したならば、贈与は有効となる。 ただし、それが聖地となるときに有効となるような形でである。
§24.1.5.11Sed et si ipsa fuerit illo illata, licet morte eius finitum est matrimonium, fauorabiliter tamen dicetur locum religiosum fieri.
しかし、たとえ彼女自身がそこに葬られた場合であっても、彼女の死によって婚姻は終了しているとはいえ、好意的にその場所は聖地になると言われるであろう。
§24.1.5.12Proinde et si maritus ad oblationem dei uxori donauit, uel locum, in quo opus publicum quod promiserat facere, uelut aedem publicam, dedicaret, fiet locus sacer.
したがって、もし夫が神への捧げ物のために妻に贈与したか、あるいは、彼が建設を約束していた公共の建造物、例えば公共の神殿を捧げるための土地を贈与したならば、その場所は神聖な場所となる。
sed et si quid ei det, ut donum deo detur uel consecretur, dubium non est, quin debeat ualere: quare et si oleum pro ea in aede sacra posuerit, ualet donatio.
しかし、神への贈り物として与えられるか、あるいは献納されるために、彼が彼女に何かを与える場合であっても、それが有効であるべきであることに疑いはない。 したがって、もし彼が彼女のために聖なる神殿に油を供えたとしても、贈与は有効である。
§24.1.5.13Si maritus heres institutus repudiet hereditatem donationis causa, Iulianus scripsit libro septimo decimo digestorum donationem ualere: neque enim pauperior fit, qui non adquirat, sed qui de patrimonio suo deposuit, repudiatio autem mariti mulieri prodest, si uel substituta sit mulier uel etiam ab intestato heres futura.
もし相続人に指定された夫が、贈与の目的で相続を放棄した場合、ユリアヌスは『学説彙纂』第17巻に、その贈与は有効であると書いている。 なぜなら、獲得しない者が貧しくなるのではなく、自己の財産から支出した者が貧しくなるからであり、かつ、夫の放棄は、もし妻が予備的相続人に指定されているか、あるいは無遺言相続人になるはずであるならば、妻に利益をもたらすからである。
§24.1.5.14Simili modo et si legatum repudiet, placet nobis ualere donationem, si mulier substituta sit in legato uel etiam si proponas eam heredem ininstitutam.
同様に、もし彼が遺贈を放棄した場合でも、もし妻が遺贈において予備的受贈者に指定されているか、あるいは、あなたが彼女が相続人に指定されているという事例を提示するならば、贈与は有効であると私たちは考える。
§24.1.5.15Si quis rogatus sit praecepta certa quantitate uxori suae hereditatem restituere et is sine deductione restituerit, Celsus libro decimo digestorum scripsit magis pleniore officio fidei praestandae functum maritum quam donasse uideri: et rectam rationem huic sententiae Celsus adiecit, quod plerique magis fidem exsoluunt in hunc casum quam donant nec de suo putant proficisci, quod de alieno plenius restituunt uoluntatem defuncti secuti: nec immerito saepe credimus aliquid defunctum uoluisse et tamen non rogasse.
もしある者が、一定の額をあらかじめ取得した上で妻に相続財産を引き渡すよう求められ、彼が控除なしに引き渡した場合、ケルススは『学説彙纂』第10巻に、夫は贈与したと見なされるよりも、むしろ信託を果たすというより完全な義務を履行したと見なされる、と書いている。 そしてケルススはこの見解に正しい理由を付け加えている。 すなわち、多くの者はこの場合、贈与するよりもむしろ信託を果たしているのであり、被相続人の意志に従って他人の財産からより完全に引き渡すものは、自分の財産から出たものとは考えないからである。 また、被相続人が何かを望んでいたが、それでも求めなかった、と私たちがしばしば信じるのは不当ではない。
quae sententia habet rationem magis in eo, qui non erat deducta quarta rogatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fidem exsoluit uoluntatem testatoris obsecutus.
この見解は、4分の1を控除せずに引き渡すよう求められ、それでも元老院議決の便宜を放棄して完全な信託を履行した者において、よりいっそう理由がある。 なぜなら、この者は遺言者の意志に従って真に信託を果たしたからである。
hoc ita, si non per errorem calculi fecit: ceterum indebiti fideicommissi esse repetitionem nulla dubitatio est.
これは、彼が計算違いによってそうしたのでない場合に限る。 しかし、負債のない信託遺贈については返還請求権があることは疑いない。
§24.1.5.16Cum igitur nihil de bonis erogatur, recte dicitur ualere donationem.
したがって、財産から何も支出されないときには、贈与は有効であると正しく言われる。
ubicumque igitur non deminuit de facultatibus suis qui donauit, ualet, uel, etiamsi deminuat, locupletior tamen non fit qui accepit, donatio ualet.
したがって、贈与した者が自己の資力を減少させなかったところでは常に、贈与は有効であり、あるいは、たとえ減少させたとしても、受け取った者がそれによってより富まされないならば、贈与は有効である。
§24.1.5.17Marcellus libro septimo digestorum quaerit, si mulier acceptam a marito pecuniam in sportulas pro cognato suo ordini erogauerit, an donatio ualeat? et ait ualere nec uideri locupletiorem mulierem factam, quamuis mutuam pecuniam esset acceptura et pro adfine erogatura.
マルケルスは『学説彙纂』第7巻において、もし妻が夫から受け取ったお金を、彼女の親族のために団体への配分金として支出した場合、贈与は有効であるかを問うている。 そして彼は、たとえ彼女がお金を借りて彼女の姻戚のために支出するはずであったとしても、贈与は有効であり、妻がより富まされたとは見なされない、と言っている。
§24.1.5.18In donationibus autem iure ciuili impeditis hactenus reuocatur donum ab eo ab eaue cui donatum est, ut, si quidem exstet res, uindicetur, si consumpta sit, condicatur hactenus, quatenus locupletior quis eorum factus est:
市民法によって禁止されている贈与においては、贈与された物について、贈与を受けた者からの取り戻しは、次のような限度で行われる。 すなわち、もし物が現存するならば、所有権返還請求がなされ、もし消費されたならば、彼らのうちの誰かがより富まされた限度において不当利得返還が請求される、ということである。