Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §24.1.19.pr-24.1.19.1

息子に贈与された奴隷の獲得物と購入代金の抗弁

3529 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

妻から夫の権力下にある息子への奴隷の贈与と、その奴隷が新たに得た財産の所有権の帰属、および夫の財産で購入された場合の抗弁・返還請求の可否が論じられる。

[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad Sabinum. ] §24.1.19.prSi uxor filio donauerit seruum, qui in patris mariti sit potestate, deinde is seruus ancillam acceperit, dominium mulieri quaeretur: nec interesse Iulianus ait, ex cuius pecunia haec ancilla empta sit, quia nec ex re sua quicquam adquiri potest per eum qui donatur ei cui donatur: hoc enim bonae fidei possessoribus concessum est, uirum autem scientem alienum possidere.
[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad Sabinum.] もし妻が、夫である父親の権力下にある息子に奴隷を贈与し、その後その奴隷が女奴隷を受け入れたなら、所有権は妻のために獲得される。 そしてユリアヌスは、この女奴隷が誰の金で購入されたかは問題ではないと言う。 なぜなら、贈与される者を通じて、贈与を受ける者に対し、自らの財産から何ものも獲得され得ないからである。 というのも、このことは善意の占有者たちには認められているが、夫は他人のものであると知りつつ占有しているからである。
§24.1.19.1Idem quaerit, si ex re mariti ea ancilla comparata fuerit, an aduersus agentem mulierem de dote maritus pretium possit per exceptionem retinere.
同人は、もしその女奴隷が夫の財産から購入された場合、持参金を求めて訴えを提起している妻に対して、夫が抗弁によってその代金を留置できるかどうかを問うている。
et dicendum est posse maritum et exceptionem habere, si dos ab eo petetur, secundum Marcelli sententiam et, si soluerit, secundum Iulianum condicere posse.
そして、マルケルスの意見によれば、もし持参金が夫に請求されるなら、夫は抗弁を有することができると言うべきであり、またユリアヌスによれば、もし支払ってしまったなら、返還請求をすることができると言うべきである。

語釈・文法注

  1. 24.1.19.prpatris mariti — 同格。patris(父親)と mariti(夫)は同一人物を指し、「夫である父親」の意。
  2. 24.1.19.prper eum qui donatur ei cui donatur — 代名詞の指す対象。eum qui donatur は贈与された奴隷を指し、ei cui donatur は受贈者である息子(およびその親権者である夫)を指す。
  3. 24.1.19.pruirum autem scientem alienum possidere — 対格不定詞句。直前の bonae fidei possessoribus concessum est と対比され、夫は悪意の占有者(他人のものであると知っている者)であるため、この恩恵(他人の奴隷を通じた財産獲得)から除外される理由を構成している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §24.1.19.pr-24.1.19.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:24.1.19.pr-24.1.19.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。