Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §23.5.7.pr-23.5.7.1

持参財産の土地における混同による地役権消滅と救済

3498 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

持参財産である土地に付随する地役権について、夫による土地取得や地役権を負う土地の持参財産化に伴う混同と消滅、およびその場合の法的救済(準用訴権や裁判官の職権)を論じる。

[IULIANUS libro sexto decimo digestorum. ] §23.5.7.prSi maritus fundum Titii seruientem dotali praedio adquisierit, seruitus confunditur et hoc casu maritus litis aestimationem praestabit: quod si maritus soluendo non erit, utiles actiones aduersus Titium mulieri ad restaurandam seruitutem dantur.
[ユリアヌス、『学説彙纂』第16巻より] 夫が、持参財産である土地に対して役権を負担しているティティウスの土地を取得した場合、役権は混同によって消滅し、この場合、夫は訴訟評価額を支払うものとする。 しかし、もし夫に支払能力がないならば、役権を回復するために、妻に対してティティウスに対する準用訴権が与えられる。
§23.5.7.1Sed cum uxor fundum cui praedia uiri seruitutem debebant in dotem dat, fundus ad maritum peruenit amissa seruitute et ideo non potest uideri per maritum ius fundi deterius factum.
しかし、夫の土地が役権を負っていた土地を妻が持参財産として与える場合、その土地は役権が失われた状態で夫の手に渡るため、夫によって土地の権利がより悪くされたとはみなされ得ない。
quid ergo est? officio de dote iudicantis continebitur, ut redintegrata seruitute iubeat fundum mulieri uel heredi eius reddi.
それではどうなるのか。 地役権を回復させた上で、土地を妻またはその相続人に返還するよう命じることが、持参財産について裁判する者の職務に含まれることになる。

語釈・文法注

  1. §23.5.7.prsoluendo — 動形容詞(あるいは動名詞)の与格であり、非人称的に用いられる係辞(ここではerit)と共に「〜する能力がある、適している」を表す表現「soluendo esse」(支払能力がある)を構成している。
  2. §23.5.7.1cui praedia uiri seruitutem debebant — 関係代名詞の与格 cui は、先行詞 fundum(妻が持参財産として与える土地)を指し、debebant の目的語として機能している。主語は praedia uiri(夫の土地、複数形)である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §23.5.7.pr-23.5.7.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:23.5.7.pr-23.5.7.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。