[TRYFONINUS libro decimo disputationum. ] §23.4.30.prBaebius Marcellus Baebio Marullo dotis filiae suae nomine centena promiserat et conuenerat inter eos, ne ea dos constante matrimonio peteretur, uel si post mortem patris in matrimonio sine liberis filia decessisset, ut dimidia dos apud Marullum remaneret, dimidia fratri mulieris restitueretur: eaque etiam in stipulationem deducta erant.
[トリフォニヌス、討論集第10巻] ベビウス・マルケッルスは、ベビウス・マルッルスに対し、自らの娘の持参金の名目で100を約束し、彼らの間で、婚姻の継続中はその持参金を請求しないこと、あるいは、父の死後に子がいない状態で娘が婚姻中に死亡した場合には、持参金の半分がマルッルスの元に留まり、半分は女性の兄弟に返還されることが合意されていた。 そして、それらは問答契約の中にも組み入れられていた。
mortuo Marcello, filio et filia superstitibus, dote uniuersa filiae praelegata Marullus nata filia diuerterat et mulier decesserat fratre suo et filia ex partibus aequis heredibus relictis.
マルケッルスが死亡し、息子と娘が生存している状態で、持参金全体が娘に先遺贈されていたが、マルッルスは娘が生まれた後に離婚し、女性は自らの兄弟と娘を等しい割合の相続人として残して死亡した。
apud Petronium Magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione uniuersam dotem petebat illa coniectura, quasi inter duos placuisset nullo filiorum exstante mortua muliere partem dotis remanere apud maritum, magis conuenisset utique totam eius esse dotem, si filium filiamue habuisset.
法務官ペトロニウス・マグヌスの前で、マルッルスはマルケッルスの相続人である息子から、持参金約束に基づいて持参金全体の支払いを請求した。 それは、子が生存していない状態で女性が死亡したときに持参金の一部が夫の元に留まることが両者の間で合意されていたのであれば、もし彼女が息子または娘を持っていたならば、なおさら持参金全体が夫のものとなることが合意されていたはずだ、という推論に基づいていた。
ex diuerso respondebatur pacti quidem uulgaris exceptionem etiam heredi proficere: sed in specie, quae proponitur, non quasi heres mulieris ex persona defunctae se exceptione pacti tuebitur, sed ipse erat ille, qui etiam uiua muliere, si ab eo dos peteretur, potuisset ea exceptione Marullum, quia diuortium factum erat, summouere, eandemque defensionem etiam post mortem sororis suae retinebat.
これに対して他方から、一般的な合意の抗弁は確かに相続人にも利益をもたらすが、提示されている具体的な事例においては、女性の相続人として亡くなった女性の人格から合意の抗弁によって自己を防御するのではない、と回答された。 むしろ彼自身が、女性の生存中であっても、もし彼から持参金が請求されるならば、離婚がなされていたことを理由に、その抗弁によってマルッルスを退けることができたはずであり、姉妹の死後も同様の防御手段を保持していたのである。
itaque placuit eum ab ea petitione absolui nulla ex hac sententia facta derogatione fideicommissi petitioni, quam iure hereditario per filiam heres uxoris Marullus in parte dimidia habebat.
したがって、彼がその請求から免責されるべきであり、この判決によって、妻の相続人であるマルッルスが相続権に基づき娘を通じて半分の割合において有していた信託遺贈の請求権が何ら侵害されることはない、ということが支持された。