[ULPIANUS libro primo ad legem Iuliam et Papiam. ] §23.2.43.prPalam quaestum facere dicemus non tantum eam, quae in lupanario se prostituit, uerum etiam si qua (ut adsolet) in taberna cauponia uel qua alia pudori suo non parcit.
[ウルピアーヌス、ユリウス法・パピウス法註釈第1巻] 我々が「公然と生業を営んでいる」と言うのは、売春宿で身を売る女性だけでなく、(よくあることだが)居酒屋その他で自らの貞操を惜しまない女性がいる場合も同様である。
§23.2.43.1Palam autem sic accipimus passim, hoc est sine dilectu: non si qua adulteris uel stupratoribus se committit, sed quae uicem prostitutae sustinet.
ところで、我々は「公然と」を「あちこちで」、すなわち「選別なしに」と解する。 これは、姦夫や姦通者に身を委ねる女性のことではなく、売春婦の役割を果たしている女性を指す。
§23.2.43.2Item quod cum uno et altero pecunia accepta commiscuit, non uidetur palam corpore quaestum facere.
同様に、金銭を受け取って一、二人の者と交わったとしても、公然と身体によって生業を営んでいるとは見なされない。
§23.2.43.3Octauenus tamen rectissime ait etiam eam, quae sine quaestu palam se prostituerit, debuisse his connumerari.
しかしオクタウエヌスは、金銭を得ることなしに公然と身を売った女性もこれらに数えられるべきであったと、極めて正しく述べている。
§23.2.43.4Non solum autem ea quae facit, uerum ea quoque quae fecit, etsi facere desiit, lege notatur: neque enim aboletur turpitudo, quae postea intermissa est.
しかし、現在それを行っている女性だけでなく、かつてそれを行った女性も、たとえ行うのをやめていたとしても、法によって(不名誉の)烙印を押される。 なぜなら、後に中断された醜行が帳消しにされることはないからである。
§23.2.43.5Non est ignoscendum ei, quae obtentu paupertatis turpissimam uitam egit.
貧困を口実にして極めて卑しい生活を送った女性は、許されるべきではない。
§23.2.43.6Lenocinium facere non minus est quam corpore quaestum exercere.
娼介を行うことは、身体によって生業を営むことと劣らず(不名誉)である。
§23.2.43.7Lenas autem eas dicimus, quae mulieres quaestuarias prostituunt.
ところで、我々が「女衒」と呼ぶのは、売春目的の女性たちを売春させる女性のことである。
§23.2.43.8Lenam accipiemus et eam, quae alterius nomine hoc uitae genus exercet.
他人の名においてこの種の生活を営む女性もまた、女衒と解する。
§23.2.43.9Si qua cauponam exercens in ea corpora quaestuaria habeat (ut multae adsolent sub praetextu instrumenti cauponii prostitutas mulieres habere), dicendum hanc quoque lenae appellatione contineri.
もし居酒屋を経営する女性が、その店に売春目的の女性たちを置いているならば(多くの者が居酒屋の備品という口実で売春をさせられる女性を置いているように)、この女性もまた「女衒」の名称に含まれると言わなければならない。
§23.2.43.10Senatus censuit non conueniens esse ulli senatori uxorem ducere aut retinere damnatam publico iudicio, quo iudicio cuilibet ex populo experiri licet, nisi si cui lege aliqua accusandi publico iudicio non est potestas.
元老院は、いかなる元老院議員にとっても、公開裁判で有罪宣告された女性を妻として娶ること、あるいは留め置くことはふさわしくないと決議した。 この公開裁判とは、民衆のうちの誰にでも告訴を起こすことが許されている裁判のことである。 ただし、何らかの法律によって公開裁判で告訴する権限を持たない者は除く。
§23.2.43.11Si qua calumniae iudicio damnata sit ex causa publici iudicii et quae praeuaricationis damnata est, publico iudicio damnata esse non uidetur.
もしある女性が、公開裁判の件に起因して誣告の裁判で有罪宣告されたり、また、裏切り訴訟で有罪宣告されたとしても、彼女は公開裁判で有罪宣告されたとは見なされない。
§23.2.43.12Quae in adulterio deprehensa est, quasi publico iudicio damnata est.
姦通の現場で現行犯逮捕された女性は、あたかも公開裁判で有罪宣告されたかのようである。
proinde si adulterii condemnata esse proponatur, non tantum quia deprehensa est erit notata, sed quia et publico iudicio damnata est.
したがって、もし彼女が姦通で有罪宣告されたと想定されるならば、彼女はただ現行犯逮捕されたからというだけでなく、公開裁判で有罪宣告されたからという理由によっても、烙印を押されることになる。
quod si non sit deprehensa, damnata autem, idcirco notetur, quia publico iudicio damnata est.
しかし、もし現行犯逮捕はされなかったが、有罪宣告されたというのであれば、公開裁判で有罪宣告されたという理由で烙印を押される。
at si deprehensa quidem sit, damnata autem non sit, notata erit? ego puto, etsi absoluta sit post deprehensionem, adhuc tamen notam illi obesse debere, quia uerum est eam in adulterio deprehensam, quia factum lex, non sententiam notauerit.
だが、もし現行犯逮捕はされたが、有罪宣告されなかったとしたら、彼女は烙印を押されるだろうか? 私は思う。 たとえ彼女が現行犯逮捕の後に無罪とされたとしても、なお彼女にとってその烙印は不利益をもたらすべきである。 なぜなら、彼女が姦通の現場で現行犯逮捕されたことは事実であり、法律は判決ではなく、行為に烙印を押したからである。
§23.2.43.13Non adicitur hic ut in lege Iulia de adulteriis a quo uel ubi deprehensam: proinde siue maritus siue quis alius deprehendisse proponatur, uidetur notata: sed et si non in domo mariti uel patris sui deprehensa sit, erit notata secundum uerba legis.
ここでは、姦通に関するユリウス法におけるように、「誰によって、あるいはどこで現行犯逮捕されたか」は付け加えられていない。 したがって、夫が逮捕したと想定されようと、あるいは他の誰かが逮捕したと想定されようと、彼女は烙印を押されたと見なされる。 しかしまた、夫の家や実父の家で逮捕されたのではないとしても、法の文言に従って烙印を押されることになる。