Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §22.3.18.pr-22.3.18.2

パトロヌスの労役請求や詐欺における立証責任

3236 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

解放奴隷からの労役請求におけるパトロヌスの立証責任や、詐欺、法廷質問の立証責任の所在について、原告がその負担を負う原則を説明している。

[ULPIANUS libro sexto disputationum.
[ウルピアーヌス『討論集』第6巻。
] §22.3.18.prQuotiens operae quasi a liberto petuntur, probationes ab eo qui se patronum dicit exiguntur: et ideo Iulianus scripsit, licet in praeiudicio possessor patronus esse uidetur, uerum partibus actoris non libertum fungi debere, sed eum qui se patronum esse contendit.
] 解放奴隷からであるかのように労役が請求される場合は常に、自身をパトロヌス(保護者)であると主張する者に立証が求められる。 それゆえにユリアーヌスは、たとえ予備訴訟において占有者がパトロヌスであるとみなされるとしても、原告の役割を果たすべきなのは解放奴隷ではなく、自身がパトロヌスであると主張する者である、と書いている。
§22.3.18.1Qui dolo dicit factum aliquid, licet in exceptione, docere dolum admissum debet.
何事かが詐欺によって行われたと主張する者は、たとえそれが抗弁においてであっても、詐欺が行われたことを証明しなければならない。
§22.3.18.2Interrogationis factae probationem actori imponi debere, id est ei, qui in iure interrogatum dixit respondisse se solum heredem esse.
なされた質問(尋問)の立証は原告に、すなわち、法廷で質問された者が自身のみが相続人であると答えたと主張する者に課されるべきである。
uel si tacuisse dicatur interrogatus, aeque tantumdem erit dicendum impositam improbationem non ei qui excepit se non respondisse, sed actori.
あるいは、質問された者が沈黙していたと言われる場合にも、同様に、立証が課されるのは「自分は答えなかった」と抗弁した者に対してではなく、原告に対してである、と言うべきである。

語釈・文法注

  1. §22.3.18.prpartibus — fungi(果たす、務める)の補語(目的語)として奪格 partibus が用いられている。partes(複数)はここでは「役割」「義務」を意味する。
  2. §22.3.18.2interrogatum — 対格の分詞 interrogatum(質問された者)は、不定詞 respondisse(答えた)の意味上の主語として機能する対格不定詞構文(A.C.I.)の一部である。
  3. §22.3.18.2improbationem — 語法上、否定的な事実(「答えなかった」こと)の証明、あるいは写本の異読としての probationem(立証)を表す。文脈としては「立証(負担)」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §22.3.18.pr-22.3.18.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:22.3.18.pr-22.3.18.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。