[PAULUS libro uicesimo quinto quaestionum.
[パウルス、疑義集第25巻。
] §22.2.6.prFaenerator pecuniam usuris maritimis mutuam dando quasdam merces in naue pignori accepit, ex quibus si non potuisset totum debitum exsolui, aliarum mercium aliis nauibus impositarum propriisque faeneratoribus obligatarum si quid superfuisset, pignori accepit.
]\n\n債権者は、海上利息付きで金銭を融資するにあたり、ある船の特定の積荷を担保として受け取ったが、もしそれらから債務の全額を弁済することができなかった場合には、他の複数の船に積載され、それぞれの債権者に対して担保に供されている他の積荷の残余があればそれをも担保として受け取った。
quaesitum est naue propria perempta, ex qua totum solui potuit, an id damnum ad creditorem pertineat, intra praestitutos dies amissa naue, an ad ceterarum nauium superfluum admitti possit.
本来の船が滅失し、その積荷から全額が弁済され得たはずであったが、その船が定められた期限内に失われた場合、この損失は債権者の負担に帰するのか、それとも債権者は他の船の積荷の剰余分について権利を主張することが認められるのかが問われた。
respondi: alias quidem pignoris deminutio ad damnum debitoris, non etiam ad creditoris pertinet: sed cum traiecticia pecuniae ita datur, ut non alias petitio eius creditori competat, quam si salua nauis intra statuta tempora peruenerit, ipsius crediti obligatio non exsistente condicione defecisse uidetur, et ideo pignorum quoque persecutio perempta est etiam eorum, quae non sunt amissa.
私は答えた。 「なるほど別の場合であれば、担保の目減りは債務者の損失に帰し、債権者の損失には帰さない。 しかし、海上貸金が、船が定められた期間内に無事に到着した場合でなければ債権者に請求権が認められないという条件で与えられる場合には、条件が成就しないことによって債権自体の債務関係が消滅したとみなされ、それゆえに失われなかった担保物についても担保権の追及は消滅する。
si nauis intra praestitutos dies perisset, et condicionem stipulationis defecisse uideri, ideoque sine causa de pignorum persecutione, quae in aliis nauibus fuerunt, quaeri.
もし船が定められた期限内に滅失したならば、問答契約の条件も成就しなかったとみなされ、したがって、他の船にあった担保物の追及について争うことは根拠がない。
quando ergo ad illorum pignorum persecutionem creditor admitti potuerit? scilicet tunc cum condicio exstiterit obligationis et alio casu pignus amissum fuerit uel uilius distractum uel si nauis postea perierit, quam dies praefinitus periculo exactus fuerit.
では、いつ債権者はそれらの担保物の追及を認められうるのだろうか。 もちろんそれは、債務の条件が成就し、かつ別の原因によって本来の船の担保物が失われたか、あるいはより安価に売却されたとき、あるいはまた、危険についてあらかじめ定められた期限が経過した後に船が滅失したときである。 」