Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §21.1.19.pr-21.1.19.6

売主の言明と約束の区別および按察官告示の適用

3034 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアーヌスは、売主の単なる奴隷に対する美辞麗句(言明)は法的保証を伴わないが、具体的な事実の保証(約束)は法的に担保されなければならないことを説き、言明と約束の区別、技能奴隷の給付基準、告示の適用範囲(交換への準用)、および出訴期間を解説する。

[ULPIANUS libro primo ad edictum aedilium curulium. ] §21.1.19.prSciendum tamen est quaedam et si dixerit praestare eum non debere, scilicet ea, quae ad nudam laudem serui pertinent: ueluti si dixerit frugi probum dicto audientem.
[ULPIANUS libro primo ad edictum aedilium curulium.] しかしながら、たとえ売主がある種の事柄を言ったとしても、それを保証する義務はないということを知っておくべきである。 すなわち、奴隷の単なる称賛に属する事柄がそうである。 例えば、彼が「実直で、誠実で、言うことをよく聞く」と言った場合がそうである。
ut enim Pedius scribit, multum interest, commendandi serui causa quid dixerit, an uero praestaturum se promiserit quod dixit.
なぜなら、ペディウスが書いているように、奴隷を推薦するために何を言ったかということと、言ったことを保証すると約束したかということの間には、大きな違いがあるからである。
§21.1.19.1Plane si dixerit aleatorem non esse, furem non esse, ad statuam numquam confugisse, oportet eum id praestare.
明らかに、もし彼が「賭博打ちではない、泥棒ではない、彫像に逃げ込んだことがない」と言ったのであれば、彼はそれを保証しなければならない。
§21.1.19.2Dictum a promisso sic discernitur: dictum accipimus, quod uerbo tenus pronuntiatum est nudoque sermone finitur: promissum autem potest referri et ad nudam promissionem siue pollicitationem uel ad sponsum.
「言明」は「約束」から以下のように区別される。 言葉だけに現れたものであり、単なる語りで終わるものを、我々は「言明」とみなす。 これに対して「約束」は、単なる約束もしくは申し出、あるいは誓約をも指し得る。
secundum quod incipiet is, qui de huiusmodi causa stipulanti spopondit, et ex stipulatu posse conueniri et redhibitoriis actionibus non nouum, nam et qui ex empto potest conueniri. idem etiam redhibitoriis actionibus conueniri potest.
これに従えば、この種の事由について問答契約をする者に誓約した者は、問答契約に基づく訴えによっても、また解除の訴えによっても訴えられ得ることになるが、これは目新しいことではない。 なぜなら、買主の訴えによって訴えられ得る者もまた、解除の訴えによって訴えられ得るからである。
§21.1.19.3Ea autem sola dicta siue promissa admittenda sunt, quaecumque sic dicuntur, ut praestentur, non ut iactentur.
しかし、それらの言明または約束のうち、保証されるものとして言われたものだけが認められるべきであり、大言壮語するために言われたものは認められない。
§21.1.19.4Illud sciendum est: si quis artificem promiserit uel dixerit, non utique perfectum eum praestare debet, sed ad aliquem modum peritum, ut neque consummatae scientiae accipias, neque rursum indoctum esse in artificium: sufficiet igitur talem esse, quales uolgo artifices dicuntur.
次のことを知っておくべきである。 もし誰かが職人であると約束し、あるいは言った場合、必ずしも完璧な職人を給付しなければならないわけではなく、ある程度熟練した者を給付すればよく、したがって完全無欠の知識を持つ者と理解すべきでもなく、他方でその技術について全く無知であると理解すべきでもない。 それゆえ、世間で一般に「職人」と呼ばれるような者であれば十分である。
§21.1.19.5Deinde aiunt aediles: 'emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus'.
次に会商按察官らは次のように言っている。 「買主、およびその件が帰属するすべての人々に対して、我々は訴訟を与える。
pollicentur emptori actionem et successoribus eius qui in uniuersum ius succedunt.
」彼らは買主とその包括承継人に対して訴えを約束しているのである。
emptorem accipere debemus eum qui pretio emit.
我々は「買主」とは代金を支払って購入した者と理解すべきである。
sed si quis permutauerit, dicendum est utrumque emptoris et uenditoris loco haberi et utrumque posse ex hoc edicto experiri.
しかし、もし誰かが交換をした場合には、双方が買主および売主の立場にあるとみなされるべきであり、双方がこの告示に基づいて訴えを起こすことができると言うべきである。
§21.1.19.6Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto minoris agitur, annus utilis est.
しかし、解除の期間は6有効月である。 しかし、奴隷が返還されず、減額の訴えが提起される場合は、1有効年である。
sed tempus redhibitionis ex die uenditionis currit aut, si dictum promissumue quid est, ex eo ex quo dictum promissumue quid est.
ただし、解除の期間は売却の日から、あるいは、何らかの言明または約束がなされた場合には、その言明または約束がなされた時から進行する。

語釈・文法注

  1. §21.1.19.pret si dixerit — 接続語 et si は「たとえ言ったとしても」という譲歩を表す。売主が何らかの性質を口にした場合でも、それが単なる称賛(nuda laus)にとどまるならば、法的保証義務(praestare)を生じさせないことを示す。
  2. §21.1.19.2non nouum — 文脈上、前文の「問答契約に基づいても、また解除の訴えによっても訴えられ得るようになる」という結論を受けて、「それは目新しいことではない」と挿入的に述べる独立した表現。直後の nam(なぜなら)に導かれる文がその理由を説明する。
  3. §21.1.19.5utrumque emptoris et uenditoris loco haberi — utrumque は対格不定詞構文(AcI)の主語。交換(permutatio)においては、契約の双方が「買主」と「売主」の両方の立場(loco)に置かれることを意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §21.1.19.pr-21.1.19.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:21.1.19.pr-21.1.19.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。