[AFRICANUS libro octauo quaestionum. ] §20.4.9.prQui balneum ex calendis proximis conduxerat, pactus erat, ut homo Eros pignori locatori esset, donec mercedes soluerentur: idem ante calendas Iulias eundem Erotem alii ob pecuniam creditam pignori dedit.
[アフリカヌス、学問集第8巻より] 次の朔日から公衆浴場を借りていた者が、賃料が支払われるまで、奴隷のエロースが賃貸人のために担保となるよう合意していた。 この同じ者が、7月1日の前に、その同じエロースを、別の貸付金のために他者に担保として与えた。
consultus, an aduersus hunc creditorem petentem Erotem locatorem praetor tueri deberet, respondit debere: licet enim eo tempore homo pignori datus esset, quo nondum quicquam pro conductione deberetur, quoniam tamen iam tunc in ea causa Eros esse coepisset, ut inuito locatore ius pignoris in eo solui non posset, potiorem eius causam habendam.
この(後者の)債権者がエロースを請求してきたのに対し、法務官は賃貸人を保護すべきであるか、と相談を受け、(アフリカヌスは)保護すべきであると回答した。 なぜなら、その奴隷が担保に供された時点では、賃借に関して未だ何の債務も生じていなかったとしても、しかしながら、すでにその時点でエロースは、賃貸人の意思に反しては彼に対する担保権を消滅させることができないという法的状態に置かれ始めていたのであるから、賃貸人の法的地位をより優先すべきだからである。
plius §20.4.9.1etiam sub condicione creditorem tuendum putabat aduersus eum, cui postea quicquam deberi coeperit, si modo non ea condicio sit, quae inuito debitore impleri non possit.
さらに条件付きの債権者も、後に何かを負うことになった者に対して保護されるべきであると彼は考えた。 ただし、その条件が、債務者の意に反しては成就され得ないようなものでない限りにおいてである。
§20.4.9.2Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae conuenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datum esset, existimauit.
しかしまた、相続人が、条件付きで与えられた遺贈のために自己の財産を担保に供することに合意し、その後にこれと全く同じ担保物を貸付金のために担保に供し、その後で遺贈の条件が成就した場合にも、やはり、先に担保を与えられた者が保護されるべきであると彼は考えた。
§20.4.9.3Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit.
ティティアが他人の土地をティティウスに担保として与え、その後にマエウィウスに与えた。 その後、彼女はその担保物の所有者となり、夫に対して評価額付き持参金としてそれを与えた。
si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maeuii pignus conualescere placebat.
もしティティウスに金銭が弁済されたとしても、それだからといってマエウィウスの担保権が有効になるわけではない、とされた。
tunc enim priore dimisso sequentis confirmatur pignus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in proposito autem maritus emptoris loco est: atque ideo, quia neque tunc cum Maeuio obligaretur neque cum Titio solueretur in bonis mulieris fuerit, nullum tempus inueniri, quo pignus Maeuii conualescere possit.
なぜなら、先順位の担保権が消滅して後順位の担保権が確定的となるのは、その物が債務者の財産の中に存在している場合に限られるからである。 しかし、本件においては、夫は買主の地位にある。 したがって、マエウィウスに対して債務が負われたときにも、ティティウスに弁済されたときにも、その土地は妻の財産の中に存在していなかったのであるから、マエウィウスの担保権が有効になり得る時点はどこにも存在しない。
haec tamen ita, si bona fide in dotem aestimatum praedium maritus accepit, id est si ignorauit Maeuio obligatum esse.
ただし、これは、夫が善意で、すなわちマエウィウスに担保提供されていることを知らずに、評価額付き持参金としてその土地を受け取った場合に限られる。