[AFRICANUS libro octauo quaestionum. ] §20.4.9.prQui balneum ex calendis proximis conduxerat, pactus erat, ut homo Eros pignori locatori esset, donec mercedes soluerentur: idem ante calendas Iulias eundem Erotem alii ob pecuniam creditam pignori dedit.
[아프리카누스, 『학문집』 제8권으로부터] 다음 삭일부터 대중목욕탕을 임차했던 사람이 임대료가 지급될 때까지 노예 에로스가 임대인에게 담보가 되도록 약정하였다. 이 동일한 사람이 7월 삭일 전에 동일한 에로스를 빌린 돈을 위해 다른 사람에게 담보로 제공하였다.
consultus, an aduersus hunc creditorem petentem Erotem locatorem praetor tueri deberet, respondit debere: licet enim eo tempore homo pignori datus esset, quo nondum quicquam pro conductione deberetur, quoniam tamen iam tunc in ea causa Eros esse coepisset, ut inuito locatore ius pignoris in eo solui non posset, potiorem eius causam habendam.
이 (후자의) 채권자가 에로스를 청구하는 것에 대하여 법무관이 임대인을 보호해야 하는가에 대해 자문을 받자, 그는 보호해야 한다고 답변하였다. 왜냐하면 그 노예가 담보로 제공된 시점에는 임차에 대하여 아직 아무런 채무도 지고 있지 않았다 하더라도, 이미 그때 에로스는 임대인의 의사에 반하여 그에 대한 담보권이 소멸될 수 없는 법적 상태에 놓이기 시작했으므로, 임대인의 법적 지위를 더 우선해야 하기 때문이다.
plius §20.4.9.1etiam sub condicione creditorem tuendum putabat aduersus eum, cui postea quicquam deberi coeperit, si modo non ea condicio sit, quae inuito debitore impleri non possit.
나아가 그는 조건부 채권자 역시 그 후에 채무를 지게 된 자에 대하여 보호받아야 한다고 생각했다. 다만 그 조건이 채무자의 의사에 반하여서는 성취될 수 없는 그러한 조건이 아닌 한 그러하다.
§20.4.9.2Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae conuenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datum esset, existimauit.
그러나 또한 만일 상속인이 조건부로 주어진 유증을 위하여 자기 재산의 담보 설정에 합의하였고, 그 후에 동일한 담보물을 빌린 돈을 위해 담보로 제공하였으며, 그 후에 유증의 조건이 성취되었다면, 이 경우에도 먼저 담보를 제공받은 자가 보호받아야 한다고 그는 생각했다.
§20.4.9.3Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit.
티티아가 타인의 토지를 티티우스에게 담보로 제공하였고, 그 후에 마에비우스에게 제공하였다. 그 후 그녀는 그 담보물의 소유자가 되었고, 자신의 남편에게 평가된 지참금으로 그것을 제공하였다.
si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maeuii pignus conualescere placebat.
티티우스에게 돈이 변제되었다 하더라도, 그렇다고 해서 마에비우스의 담보권이 유효해지는 것은 아니라고 판단되었다.
tunc enim priore dimisso sequentis confirmatur pignus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in proposito autem maritus emptoris loco est: atque ideo, quia neque tunc cum Maeuio obligaretur neque cum Titio solueretur in bonis mulieris fuerit, nullum tempus inueniri, quo pignus Maeuii conualescere possit.
왜냐하면 선순위 담보권이 소멸되고 후순위 담보권이 확정되는 것은 그 물건이 채무자의 재산 속에 존재할 때에만 그러하기 때문이다. 그런데 본 사안에서 남편은 매수인의 지위에 있다. 따라서 마에비우스에게 담보가 설정되었을 때에도, 티티우스에게 변제되었을 때에도 그 토지는 부인의 재산 속에 있지 않았으므로, 마에비우스의 담보권이 유효해질 수 있는 시점은 전혀 존재하지 않는다.
haec tamen ita, si bona fide in dotem aestimatum praedium maritus accepit, id est si ignorauit Maeuio obligatum esse.
다만 이는 남편이 선의로, 즉 마에비우스에게 담보로 제공되어 있다는 사실을 알지 못한 채 그 평가된 토지를 지참금으로 받은 경우에 한한다.