Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §20.2.9.pr

賃料担保の対象となった奴隷の解放とネルウァの逸話

2957 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

賃料担保と明示的質権の違いを説明し、借家人が家賃不払いで締め出される前であれば奴隷を解放できること、およびこれをめぐる法学者ネルウァの逸話を紹介する。

[IDEM libro singulari de officio praefecti uigilum. ]
[同著者『夜警長官の職務に関する一巻本』より] 賃料のために義務を負わされているものと、合意によって明白に質権の名目で拘束されているものとの間には、次のような違いがある。
§20.2.9.prEst differentia obligatorum propter pensionem et eorum, quae ex conuentione manifestari pignoris nomine tenentur, quod manumittere mancipia obligata pignori non possumus, inhabitantes autem manumittimus, scilicet antequam pensionis nomine percludamur: tunc enim pignoris nomine retenta mancipia non liberabimus: et derisus Nerua iuris consultus, qui per fenestram monstrauerat seruos detentos ob pensionem liberari posse.
すなわち、我々は質に入れられた奴隷を解放することはできないが、賃借人として居住している間は、当然ながら賃料を理由に締め出される前であれば、解放することができる。 というのも、その時点では、質権の名目で留置された奴隷を我々は解放できないからである。 そして、法学者ネルウァは、賃料のために留置されている奴隷たちを窓越しに示すことで解放できるとしたために、嘲笑された。

語釈・文法注

  1. §20.2.9.prdifferentia ... quod — 名詞 differentia の内容を、quod 節(…という点)が事実の同格節として説明している。
  2. §20.2.9.prmanifestari — 写本の manifestari(受動不定詞「示されること」)は、多くの校訂本で副詞 manifeste(明白に)へと修正される。本訳ではこの一般的な修正に基づき、「合意によって明白に」と解釈している。
  3. §20.2.9.prinhabitantes — 現在分詞主格複数であり、動詞 manumittimus の主語(明示されていない nos)を修飾し、「借主として居住している間は」という状況・条件を表す。
  4. §20.2.9.prderisus Nerva — 助動詞 est が省略された、derisus est Nerva(ネルウァは嘲笑された)という受動態完了の表現。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §20.2.9.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:20.2.9.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。