Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §2.14.40.pr-2.14.40.3

一般的合意の効力と和解や債務分割の特約

406 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

対人的または一般的な合意の効力の違い、上訴時の和解不履行に伴う判決履行の合意、更改を伴わない利息受領が元の訴権に及ぼす影響、および持参金返還合意における後発の相続人の保護について規定している。

[IDEM libro primo responsorum. ] §2.14.40.prTale pactum 'profiteor te non teneri' non in personam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit.
[同著者『答弁集』第1巻より] 「私はあなたが義務を負わないことを言明する」というような合意は、特定の個人に向けられているのではなく、一般的(客観的)なものであるため、争っている相続人の間においても効力を有する。
§2.14.40.1Qui prouocauit, pactus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conuentionem uelut confessi sequetur.
上訴した者が、和解に達した金銭が特定の期日内に支払われない場合には判決に基づく義務を履行することを合意した。 上訴裁判官は、本訴に関する他の事項を一切審理することなく、あたかも自白した者の場合と同様に、その適法な合意に従うものとする。
§2.14.40.2Post diuisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut conuenerat, usuras acceptauerunt: actiones, quas aduersus omnes pro partibus habent, impediendao non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant.
遺産および負債の分割の後、個々の債権者が、更改を経ることなく、合意に従い個々の相続人から全額の利息を受け取った。 彼らが相続分に応じて全員に対して有している訴権は、個々の相続人が取引の信義に従って債務全額を個々の債権者に提供しない限り、妨げられることはない。
§2.14.40.3Pater, qui dotem promisit, pactus est, ut post mortem suam in matrimonio sine liberis defuncta filia portio dotis apud heredem suum fratrem remaneret.
持参金を約束した父親が、自身の死後、婚姻中に子がいない状態で娘が死亡した場合には、持参金の一部が自身の相続人である娘の兄弟のもとに留まるように合意した。
ea conuentio liberis a socero postea susceptis et heredibus testamento relictis per exceptionem doli proderit, cum inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consulatur et illo tempore, quo pater alios filios non habuit, in fratrem suum iudicium supremum contulisse uideatur.
その合意は、後にこの父親から生まれ、遺言によって相続人として残された子供たちにとって、悪意の抗弁を通じて有利に働くであろう。 なぜなら、契約当事者の間では相続人の利益が図られることが意図されており、かつ、父親が他に子を持っていなかった当時においては、自身の兄弟に対して最終的な意思を示したものとみなされるからである。

語釈・文法注

  1. §2.14.40.1pecunia, qua transegerat, non soluta — 名詞 pecunia と分詞 non soluta による独立奪格(絶対奪格)構文であり、条件(「もし金銭が支払われないならば」)を表す。関係代名詞 qua は関係節内の動詞 transigere の奪格支配(または手段の奪格)に伴い奪格形をとっている。
  2. §2.14.40.1satisfacturum — 対格不定詞構文における未来不定詞能動態 satisfacturum [esse] であり、主語代名詞 se(pactus est の主語である qui prouocauit を指す)が省略されているか、あるいは iudicatis の直前に補われる。pactus est の補語として機能する。
  3. §2.14.40.2impediendao — 写本の誤写と考えられ、主語である複数女性名詞 actiones に一致する動名詞(または当位分詞)の複数主格女性形 impediendae と修正して解釈するのが一般的である。
  4. §2.14.40.3socero — ここでの socer(義父)は、文頭の pater(持参金を約束した父親)を指している。娘の夫(婿)の視点から「義父」と表現されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §2.14.40.pr-2.14.40.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.14.40.pr-2.14.40.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。