[ULPIANUS libro quarto ad edictum. ] §2.14.10.prRescriptum autem diui Marci sic loquitur, quasi omnes creditores debeant conuenire.
[告示注解第4巻のウルピアヌス] しかし、神君マルクスの勅答は、あたかもすべての債権者が合意しなければならないかのように述べている。
quid ergo si quidam absentes sint? Num exemplum praesentium absentes sequi debeant? sed an et priuilegiariis absentibus haec pactio noceat, eleganter tractatur: si modo ualet pactio et contra absentes.
では、もし一部の者が不在であるなら、どうなるか。 不在者は出席者の先例に従わなければならないのだろうか。 しかし、不在の特権的債権者に対してもこの合意が不利益を及ぼすか否かについては、精緻に議論されている。 ただし、この合意が不在者に対しても効力を有する場合に限る。
et repeto ante formam a diuo Marco datam diuum Pium rescripsisse fiscum quoque in his casibus, in quibus hypothecas non habet, et ceteros priuilegiarios exemplum creditorum sequi oportere.
そして、私は、神君マルクスによって与えられた準則よりも前に、神君ピウスが、国庫もまた、抵当権を有していないこれらの事例においては、他の特権的債権者と同様に、債権者たちの先例に従うべきであると勅答したことを思い起こす。
haec enim omnia in his creditoribus, qui hypothecas non habent, conseruanda sunt.
なぜなら、これらすべてのことは、抵当権を有しない債権者たちの間において遵守されるべきだからである。
§2.14.10.1Si pacto subiecta sit poenae stipulatio, quaeritur, utrum pacti exceptio locum habeat an ex stipulatu actio.
もし合意に違約金の問答契約が付されている場合、合意の抗弁が適用されるのか、それとも問答契約に基づく訴えが適用されるのかが問われる。
Sabinus putat, quod est uerius, utraque uia uti posse prout elegerit qui stipulatus est: si tamen ex causa pacti exceptione utatur, aequum erit accepto eum stipulationem ferre.
サビヌスは、こちらの方がより真実であるが、問答契約をした者が選択する通りに、いずれの方法をも用いることができると考えている。 しかし、もし彼が合意の根拠に基づいて抗弁を用いるならば、彼が問答契約を免除登記により消滅させることが公平であろう。
§2.14.10.2Plerumque solemus dicere doli exceptionem subsidium esse pacti exceptionis: quosdam denique, qui exceptione pacti uti non possunt, doli exceptione usuros et Iulianus scribit et alii plerique consentiunt.
我々はたいてい、詐欺の抗弁は合意の抗弁の補助手段であると言う。 結局のところ、合意の抗弁を用いることができない特定の者たちが詐欺の抗弁を用いるであろうということは、ユリアヌスも書いており、他のほとんどの者も同意している。
ut puta si procurator meus paciscatur, exceptio doli mihi proderit, ut Trebatio uidetur, qui putat, sicuti pactum procuratoris mihi nocet, ita et prodesse,
例えば、もし私の代理人が合意を結んだ場合、トレバティウスが考えているように、詐欺の抗弁が私に有利に働くだろう。 彼は、代理人の合意が私に不利益をもたらすのと同様に、有利にも働くはずだと考えている、