[IDEM libro uicesimo septimo quaestionum. ] §19.5.8.prSi dominus seruum, cum furto argueretur, quaestionis habendae causa aestimatum dedisset neque de eo compertum fuisset et is non redderetur, eo nomine ciuiliter agi posse, licet aliquo casu seruum retenturus esset, qui traditum accepisset.
[同じく(パピニアヌス)『疑義集』第27巻より] もし主人が、奴隷が窃盗で告発されたときに、査問を行うために評価額を定めてその奴隷を引き渡し、彼について何も判明せず、かつ彼が返還されなかったならば、たとえ引き渡しを受けた者が、ある場合にはその奴隷を留置することになっていたとしても、その名目で市民法上の訴えを提起できる。
potest enim retinere seruum, siue dominus pro eo pecuniam elegisset siue in admisso deprehensus fuisset: tunc enim et datam aestimationem reddi a domino oportere.
なぜなら、主人がその奴隷の代わりに金銭を選択したか、あるいはその奴隷が罪の現行で捕らえられた場合には、彼はその奴隷を留置することができるからである。 なぜなら、その場合には、与えられた評価額も主人によって返還されなければならないからである。
sed quaesitum est, qua actione pecunia, si eam dominus elegisset, peti posset.
しかし、もし主人がその金銭を選択した場合、いかなる訴えによって金銭を請求できるかが問われた。
dixi, tametsi quod inter eos ageretur uerbis quoque stipulationis conclusum non fuisset, si tamen lex contractus non lateret, praescriptis uerbis incerti et hic agi posse, nec uideri nudum pactum interuenisse, quotiens certa lege dari probaretur.
私は言った、たとえ彼らの間で合意された事柄が、問答契約の言葉によっても締めくくられていなかったとしても、もし契約の条件が明白であるならば、ここでも不確実なもののための方式書記載語による訴えを提起することができ、特定の条件のもとに引き渡されたことが証明される場合にはいつでも、裸の合意が介在したとはみなされない、と。