[IDEM libro uicesimo septimo quaestionum. ] §19.5.8.prSi dominus seruum, cum furto argueretur, quaestionis habendae causa aestimatum dedisset neque de eo compertum fuisset et is non redderetur, eo nomine ciuiliter agi posse, licet aliquo casu seruum retenturus esset, qui traditum accepisset.
[동일 저자 『의문집』 제27권으로부터] 만약 주인이, 노예가 절도 혐의로 기소되었을 때 문초를 행하기 위하여 평가액을 정하여 그 노예를 인도하였고, 그에 대하여 아무것도 밝혀지지 않았으며 그가 반환되지 않는다면, 비록 인도를 받은 자가 어떤 경우에는 그 노예를 보유하게 되어 있었다 할지라도, 그 명목으로 시민법상의 소를 제기할 수 있다.
potest enim retinere seruum, siue dominus pro eo pecuniam elegisset siue in admisso deprehensus fuisset: tunc enim et datam aestimationem reddi a domino oportere.
왜냐하면 주인이 그 노예 대신 금전을 선택하였거나, 혹은 그 노예가 비행 중에 현장에서 붙잡혔다면, 그는 그 노예를 보유할 수 있기 때문이다. 왜냐하면 그 경우에는 이미 지급된 평가액 역시 주인에 의해 반환되어야 하기 때문이다.
sed quaesitum est, qua actione pecunia, si eam dominus elegisset, peti posset.
그러나 만약 주인이 그 금전을 선택하였다면, 어떤 소로써 금전을 청구할 수 있는지가 의문시되었다.
dixi, tametsi quod inter eos ageretur uerbis quoque stipulationis conclusum non fuisset, si tamen lex contractus non lateret, praescriptis uerbis incerti et hic agi posse, nec uideri nudum pactum interuenisse, quotiens certa lege dari probaretur.
나는 말했다, 비록 그들 사이에 합의된 사항이 문답계약의 말로써도 체결되지 않았을지라도, 만약 계약의 조건이 명백하다면 여기에서도 불확정 급부를 위한 방식서기재어에 의한 소를 제기할 수 있으며, 특정 조건 하에 인도되었음이 증명되는 한 단순한 합의가 개입되었다고 볼 수는 없다고임.