[PAPINIANUS libro octauo quaestionum. ] §19.5.1.prNonnumquam euenit, ut cessantibus iudiciis proditis et uulgaribus actionibus, cum proprium nomen inuenire non possumus, facile descendemus ad eas, quae in factum appellantur.
[パピニアヌス『論究集』第8巻より] 時として、規定され通常用いられる訴権が機能しない場合、独自の名称を見出すことができないために、事実に基づく訴権と呼ばれるものに容易に依拠することになる。
sed ne res exemplis egeat, paucis agam.
しかし、事柄が具体例を欠くことのないよう、手短に述べよう。
§19.5.1.1Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrum nauem conduxerit an merces uehendas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit.
ラベオーは次のように書いている。 貨物の所有者が、船を賃借したのか、それとも運送されるべき貨物を賃貸したのかが不分明である場合、船長に対して市民法上の事実に基づく訴権が与えられるべきである、と。
§19.5.1.2Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhibita fide in factum ciuilis subicitur actio,
同様に、もし誰かが価格を調査するために物を引き渡す場合、それは寄託でも使用貸借でもないが、信頼が示されないときには、事実に基づく市民法上の訴権が認められる。