Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §19.1.6.pr-19.1.6.9

売主の給付義務と瑕疵担保責任および悪意の責任

2769 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

売主が負う多様な給付・担保責任(面積不足、不完全な容器、地役権の設定、第三者の追奪など)および悪意による責任の有無について、様々な事例を通じて論じる。

[POMPONIUS libro nono ad Sabinum. ] §19.1.6.prTenetur ex empto uenditor, etiamsi ignorauerit minorem fundi modum esse.
[ポンポニウス、サビヌス註釈書第九巻] 売主は、土地の面積が[契約より]小さいことを知らなかったとしても、買主訴訟によって義務を負う。
§19.1.6.1Si uendidi tibi insulam certa pecunia et ut aliam insulam meam reficeres, agam ex uendito, ut reficias: si autem hoc solum, ut reficeres eam, conuenisset, non intellegitur emptio et uenditio facta, ut et Neratius scripsit.
もし私があなたに、一定の金銭と、あなたが私の別の建物を修繕するという条件で、ある建物を売却したならば、私はあなたに対して、修繕させるために売主訴訟によって訴えを提起する。 しかし、もし「あなたがその建物を修繕すること」だけが合意されていたならば、ネラティウスも書いているように、売買が成立したとは解されない。
§19.1.6.2Sed si aream tibi uendidi certo pretio et tradidi, ita ut insula aedificata partem dimidiam mihi retradas, uerum est et ut aedifices agere me posse ex uendito et ut aedificatam mihi retradas: quamdiu enim aliquid ex re uendita apud te superesset, ex uendito me habere actionem constat.
しかし、もし私があなたに更地を一定の価格で売却し、かつ引き渡したとして、ただし建物が建てられた後にその半分を私に返すという条件であったならば、私があなたに対して、建物を建てることについても、また建てられた建物を私に返すことについても、売主訴訟によって訴えを提起できるというのは正しい。 なぜなら、売却された物の一部があなたのもとに残っている限り、私に売主訴訟が認められることは確定しているからである。
§19.1.6.3Si locum sepulchri emeris et propius eum locum, antequam mortuus ibi inferatur, aedificatum a uenditore fuerit, poteris ad eum reuerti.
もしあなたが墓地を購入し、死者がそこに埋葬される前に、売主によってその場所のより近くに建物が建てられたならば、あなたは彼に対して訴えを戻すことができる。
§19.1.6.4Si uas aliquod mihi uendideris et dixeris certam mensuram capere uel certum pondus habere, ex empto tecum agam, si minus praestes.
もしあなたが私に何らかの容器を売却し、それが一定の容量を容れる、あるいは一定の重量があるとあなたが言ったなら、もしあなたがそれ未満しか給付しないのであれば、私はあなたに対して買主訴訟によって訴えを提起する。
sed si uas mihi uendideris ita, ut adfirmares integrum, si id integrum non sit, etiam id, quod eo nomine perdiderim, praestabis mihi: si uero non id actum sit, ut integrum praestes, dolum malum dumtaxat praestare te debere.
しかし、もしあなたが私にその容器を、瑕疵のないものと確約して売却したならば、もしそれが瑕疵のないものでないならば、そのために私が失った損害をもあなたは私に賠償しなければならない。 しかし、もし瑕疵のないものを給付するということが合意されていなかったのであれば、あなたは悪意についてのみ責任を負うべきである。
Labeo contra putat et illud solum obseruandum, ut, nisi in contrarium id actum sit, omnimodo integrum praestari debeat: et est uerum.
ラベオはこれに対して、反対の合意がなされていない限り、いかなる場合でも瑕疵のないものが給付されるべきである、という点のみが遵守されるべきであると考え、そしてそれは正しい。
quod et in locatis doliis praestandum Sabinum respondisse Minicius refert.
ミニキウスは、賃貸された大樽においてもこのことが保証されるべきであるとサビヌスが回答したと報告している。
§19.1.6.5Si tibi iter uendidero, ita demum auctorem me laudare poteris, si tuus fuerit fundus, cui adquirere seruitutem uolueris: iniquum est enim me teneri, si propter hoc adquirere seruitutem non potueris, quia dominus uicini fundi non fueris.
もし私があなたに通路を売却したならば、あなたがその地役権を取得しようと欲した土地があなたのものであった場合に限って、あなたは私を保証人として名指しすることができる。 なぜなら、あなたが隣接する土地の所有者ではなかったという理由のために、この売買のせいで地役権を取得できなかったとしても、私が責任を負わされるのは不当だからである。
§19.1.6.6Sed si fundum tibi uendidero et ei fundo iter accessurum dixero, omnimodo tenebor itineris nomine, quia utriusque rei quasi unus uenditor obligatus sum.
しかし、もし私があなたに土地を売却し、その土地に通路が付随するであろうと言ったならば、私は通行権の点についていかなる場合でも責任を負う。 なぜなら、私は両方の物について、いわば一人の売主として義務を負っているからである。
§19.1.6.7Si filius familias rem uendiderit mihi et tradiderit, sic ut pater familias tenebitur.
もし家子が私に物を売却し、かつ引き渡したならば、家父と同様に彼は責任を負う。
§19.1.6.8Si dolo malo aliquid fecit uenditor in re uendita, ex empto eo nomine actio emptori competit: nam et dolum malum eo iudicio aestimari oportet, ut id, quod praestaturum se esse pollicitus sit uenditor emptori, praestari oporteat.
もし売主が売却した物において悪意で何かを行ったならば、買主にはその点について買主訴訟を提起する権利がある。 なぜなら、その訴えにおいては悪意も評価されるべきであり、その結果、売主が買主に保証すると約束したことが給付されるべきだからである。
§19.1.6.9Si uenditor sciens obligatum aut alienum uendidisset et adiectum sit 'neue eo nomine quid praestaret', aestimari oportet dolum malum eius, quem semper abesse oportet in iudicio empti, quod bonae fidei sit.
もし売主が、それが義務に服していること、あるいは他人の物であることを知りながら売却し、かつ「その点についてはいかなる賠償も負わない」という条項が追加されていたとしても、彼の悪意は評価されるべきである。 なぜなら、悪意は、善意に基づくものである買主訴訟においては常に排除されていなければならないからである。

語釈・文法注

  1. 19.1.6.1ut aliam insulam meam reficeres — この `ut` 節は、金銭の支払(`certa pecunia`)と並列されて売買契約の給付内容(対価の一部)を構成している。金銭給付が含まれることで契約全体が売買として認められ、履行請求には売主訴訟(`ex uendito`)が用いられる。
  2. 19.1.6.2ita ut insula aedificata partem dimidiam mihi retradas — 制限的な条件を表す `ita ut` 節。節内の `insula aedificata` は独立奪格(名詞+完了分詞)で、「建物が建てられた上で」という前提条件を表す。
  3. 19.1.6.4dolum malum dumtaxat praestare te debere — 主節に *dicendum est* 等の非人称動詞または判断を導く表現が省略されており、先行する文脈から継続する対格不定詞構文(主格 *te*、不定詞 *debere*)を形成している。
  4. 19.1.6.5auctorem me laudare — ローマ法の専門術語で、買主が第三者から権利の追求(追奪)を受けた際に、売主(前主)を権利の保証人(*auctor*)として裁判に喚問し、担保責任を追及することをいう。
  5. 19.1.6.9quem semper abesse oportet in iudicio empti, quod bonae fidei sit — 関係代名詞 `quem` の先行詞は `dolum malum`。`quod` 節の `bonae fidei` は「性質の属格」で、買主訴訟が善意(*bona fides*)に基づく訴訟であるという性質から生じる理由を説明している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §19.1.6.pr-19.1.6.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:19.1.6.pr-19.1.6.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。