[MODESTINUS libro quinto responsorum. ]
[モデスティヌス『答申集』第5巻] 私は問う。
§19.1.39.prQuaero, si quis ita fundum uendiderit, ut id uenum datum esse uideatur, quod intra terminos ipse possedit, sciens tamen aliquam partem certam se non possidere non certiorauerit emptorem, an ex empto iudicio teneatur, cum haec generalis adiectio ad ea, quae specialiter nouit qui uendidit nec excepit, pertinere non debeat, ne alioquin emptor capiatur, qui fortasse, si hoc cognouisset, uel empturus non esset uel minoris empturus esset, si certioratus de loco certo fuisset: cum hoc et apud ueteres sit relatum in eius persona, qui sic exceperat: 'seruitutes si quae debentur, debebuntur': etenim iuris auctores responderunt, si certus uenditor quibusdam personis certas seruitutes debere non admonuisset emptorem, ex empto eum teneri debere, quando haec generalis exceptio non ad ea pertinere debeat, quae uenditor nouit quaeque specialiter excipere et potuit et debuit, sed ad ea, quae ignorauit et de quibus emptorem certiorem nequiuit.
ある人が、自分が境界の内部で占有しているものが売りに出されたとみなされるように土地を売却したとして、しかし、特定の箇所を自分が占有していないことを知りながら買主に知らせなかった場合、売買訴訟によって責任を問われるであろうか。 なぜなら、このような一般的な付記は、売主が具体的に知っており、かつ除外特約をしなかった事項には適用されるべきではないからであり、そうでなければ、もしこのことを知っていたならおそらく購入しなかったであろうし、あるいは特定の場所について知らされていたならより安く購入したであろう買主が、欺かれることになるからである。 このことは、古老たちの間でも、「もし何らかの地役権が負担されるべきであるならば、それは負担されるものとする」と留保した者の事例において伝えられている。 実際、法の権威たちは次のように答申した。 もし売主が、特定の者たちに対して特定の地役権を負っていることを知っていながら買主に告げなかったならば、売買訴訟によって責任を負わねばならない。 なぜなら、この一般的な留保は、売主が知っており、かつ具体的に除外することが可能でありまたそうすべきであった事項に適用されるべきではなく、売主が知らず、それゆえに買主に知らせることができなかった事項に適用されるべきだからである。
Herennius Modestinus respondit, si quid circumueniendi emptoris causa uenditor in specie de qua quaeritur fecit, ex empto actione conueniri posse.
ヘレンニウス・モデスティヌスは、もし売主が、問われている事例において買主を欺く目的で何らかのことを行ったならば、売買の訴えによって訴追されうると答申した。