[PAULUS libro trigesimo tertio ad edictum. ] §19.1.21.prSi sterilis ancilla sit, cuius partus uenit, uel maior annis quinquaginta, cum id emptor ignorauerit, ex empto tenetur uenditor.
[パウルス『告示注解』第33巻]\n 胎児が売却された女奴隷が不妊であったり、あるいは五十歳を超えており、買主がそのことを知らなかった場合には、売主は買戻の訴えに基づいて責任を負う。
§19.1.21.1Si praedii uenditor non dicat de tributo sciens, tenetur ex empto: quod si ignorans non praedixerit, quod forte hereditarium praedium erat, non tenetur.
\n 土地の売主が、税について知りながらそれを告げなかった場合には、買戻の訴えに基づいて責任を負う。 しかし、もし知らずに告げなかった場合(それがたまたま相続された土地であったようなとき)には、責任を負わない。
§19.1.21.2Quamuis supra diximus, cum in corpore consentiamus, de qualitate autem dissentiamus, emptionem esse, tamen uenditor teneri debet, quanti interest non esse deceptum, etsi uenditor quoque nesciet: ueluti si mensas quasi citreas emat, quae non sunt.
\n 目的物自体においては合意しているが品質において異見がある場合にも売買は成立すると我々が上に述べたとはいえ、やはり売主は、たとえ売主自身も知らなかったとしても、騙されなかったことに対する買主の利益の額について責任を負うべきである。 例えば、シトロンの木製であるかのようにしてテーブルを購入したが、実際にはそうではなかった場合である。
§19.1.21.3Cum per uenditorem steterit, quo minus rem tradat, omnis utilitas emptoris in aestimationem uenit, quae modo circa ipsam rem consistit: neque enim si potuit ex uino puta negotiari et lucrum facere, id aestimandum est, non magis quam si triticum emerit et ob eam rem, quod non sit traditum, familia eius fame laborauerit: nam pretium tritici, non seruorum fame necatorum consequitur.
\n 売主の側に原因があって物を引き渡さない場合、物の引き渡し自体に関連するものである限りにおいて、買主のすべての利益が評価の対象となる。 すなわち、例えばワインを取引して利益を上げることができたかもしれないとしても、それは評価されるべきではなく、小麦を購入し、それが引き渡されなかったために彼の奴隷たちが飢えに苦しんだ場合とも同様である。 なぜなら、彼は小麦の価格を回収するのであって、飢えで死んだ奴隷の損害を回収するのではないからである。
nec maior fit obligatio, quod tardius agitur, quamuis crescat, si uinum hodie pluris sit, merito, quia siue datum esset, haberem emptor, siue non, quoniam saltem hodie dandum est quod iam olim dari oportuit.
また、訴えの提起が遅れたからといって、債務がより重くなるわけではない。 ただし、今日ワインの価格が高騰している場合には、評価額が増大するのは当然である。 なぜなら、引き渡されていたとすれば買主がそれを持っていたはずであり、引き渡されていなかったとしても、かつて引き渡されるべきであったものを、少なくとも今日引き渡さなければならないからである。
§19.1.21.4Si tibi fundum uendidero, ut eum conductum certa summa haberem, ex uendito eo nomine mihi actio est, quasi in partem pretii ea res sit.
\n もし私があなたに土地を売却し、それを一定の金額で賃借して保持することとした場合、その件に関して私には売主としての訴えが認められる。 それは、その合意が代金の一部を構成するかのように扱われるからである。
§19.1.21.5Sed et si ita fundum tibi uendidero, ut nulli alii eum quam mihi uenderes, actio eo nomine ex uendito est, si alii uendideris.
\n しかしまた、私があなたに土地を売却するにあたり、私以外の誰にもそれを売却しないという条件を付した場合、もしあなたが他人に売却したならば、その名目において売主としての訴えが認められる。
§19.1.21.6Qui domum uendebat, excepit sibi habitationem, donec uiueret, aut in singulos annos decem: emptor primo anno maluit decem praestare, secundo anno habitationem praestare.
\n 家を売却する者が、自分が生きている間は居住権を留保するか、あるいは毎年十を支払うこととした。 買主は、最初の年には十を支払うことを好み、二年目には居住を提供することを好んだ。
Trebatius ait mutandae uoluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum praestare posse et quamdiu paratus sit alterutrum praestare, petitionem non esse.
トレバティウスは、買主には意思を変更する権能があり、毎年どちらか一方を提供することができ、どちらか一方を提供する準備がある限り、請求は認められないと述べている。