[PAULUS libro trigesimo tertio ad edictum. ] §19.1.21.prSi sterilis ancilla sit, cuius partus uenit, uel maior annis quinquaginta, cum id emptor ignorauerit, ex empto tenetur uenditor. §19.1.21.1Si praedii uenditor non dicat de tributo sciens, tenetur ex empto: quod si ignorans non praedixerit, quod forte hereditarium praedium erat, non tenetur. §19.1.21.2Quamuis supra diximus, cum in corpore consentiamus, de qualitate autem dissentiamus, emptionem esse, tamen uenditor teneri debet, quanti interest non esse deceptum, etsi uenditor quoque nesciet: ueluti si mensas quasi citreas emat, quae non sunt. §19.1.21.3Cum per uenditorem steterit, quo minus rem tradat, omnis utilitas emptoris in aestimationem uenit, quae modo circa ipsam rem consistit: neque enim si potuit ex uino puta negotiari et lucrum facere, id aestimandum est, non magis quam si triticum emerit et ob eam rem, quod non sit traditum, familia eius fame laborauerit: nam pretium tritici, non seruorum fame necatorum consequitur.
[파울루스 『고시 주해』 제33권]\n 미래의 자녀가 매도된 여노예가 불임이거나 오십 세가 넘은 경우, 매수인이 이를 알지 못했다면 매도인은 매수 소송에 따라 책임을 진다.\n 토지의 매도인이 세금에 대해 알면서도 이를 말하지 않은 경우, 매수 소송에 따라 책임을 진다. 그러나 만약 알지 못하여 미리 말하지 않은 경우(예를 들어 그것이 상속받은 토지였던 경우), 책임지지 않는다.\n 비록 우리가 위에서 물건 자체에 대해서는 합의하지만 품질에 대해서는 의견이 다를 때에도 매매가 성립한다고 말했음에도 불구하고, 매도인은 설령 매도인 역시 알지 못했다 하더라도, 속지 않았더라면 얻었을 이익의 크기만큼 책임을 져야 한다. 예를 들어, 감귤나무로 만든 것처럼 탁자를 샀으나 실제로는 그렇지 않은 경우이다.\n 매도인에게 책임이 있는 사유로 물건을 인도하지 못하는 경우, 물건 자체에 관련된 것인 한 매수인의 모든 이익이 평가 대상이 된다. 즉, 예를 들어 포도주로 거래하여 이익을 얻을 수 있었을지라도 그것은 평가되어서는 안 되며, 밀을 매수하였는데 그것이 인도되지 않아 그의 노예들이 기아로 고통받은 경우에도 마찬가지이다. 왜냐하면 그는 밀의 가격을 회수하는 것이지 기아로 죽은 노예들의 손해를 회수하는 것이 아니기 때문이다.
nec maior fit obligatio, quod tardius agitur, quamuis crescat, si uinum hodie pluris sit, merito, quia siue datum esset, haberem emptor, siue non, quoniam saltem hodie dandum est quod iam olim dari oportuit. §19.1.21.4Si tibi fundum uendidero, ut eum conductum certa summa haberem, ex uendito eo nomine mihi actio est, quasi in partem pretii ea res sit. §19.1.21.5Sed et si ita fundum tibi uendidero, ut nulli alii eum quam mihi uenderes, actio eo nomine ex uendito est, si alii uendideris. §19.1.21.6Qui domum uendebat, excepit sibi habitationem, donec uiueret, aut in singulos annos decem: emptor primo anno maluit decem praestare, secundo anno habitationem praestare.
또한 소송 제기가 늦어졌다고 해서 채무가 더 커지는 것은 아니다. 다만 오늘날 포도주 가격이 더 비싸다면 평가액이 증가하는 것은 당연한데, 왜냐하면 그것이 인도되었더라면 매수인이 이를 가지고 있었을 것이고, 인도되지 않았다 하더라도 이미 오래전에 인도되었어야 할 것을 적어도 오늘날에는 인도해야 하기 때문이다.\n 만약 내가 당신에게 토지를 매도하면서 그것을 일정 금액에 임차하여 보유하기로 했다면, 그 명목으로 나에게는 매도 소송이 인정된다. 이는 그 사항이 대금의 일부를 구성하는 것처럼 취급되기 때문이다.\n 또한 내가 당신에게 토지를 매도하면서 나 외에 다른 누구에게도 그것을 매도하지 않는다는 조건을 붙였다면, 당신이 다른 사람에게 매도한 경우 그 명목으로 매도 소송이 인정된다.\n 집을 매도하는 사람이 자신이 살아 있는 동안 주거권을 보유하거나, 혹은 매년 10을 받기로 유보하였다. 매수인은 첫해에는 10을 지급하는 쪽을 택했고, 둘째 해에는 주거를 제공하는 쪽을 택했다.
Trebatius ait mutandae uoluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum praestare posse et quamdiu paratus sit alterutrum praestare, petitionem non esse.
트레바티우스는 매수인에게 의사를 변경할 권한이 있고 매년 둘 중 하나를 이행할 수 있으며, 둘 중 하나를 이행할 준비가 되어 있는 한 그에 대한 청구는 인정되지 않는다고 말한다.