[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad edictum. ] §19.1.13.19Ex uendito actio uenditori competit ad ea consequenda, quae ei ab emptore praestari oportet.
売主の訴えは、買主から売主に提供されるべき事柄を獲得するために、売主に認められる。
§19.1.13.20Ueniunt autem in hoc iudicium infra scripta.
そして、この裁判には以下の事柄が含まれる。
in primis pretium, quanti res uenit.
第一に、その物が売却された額である代金。
item usurae pretii post diem traditionis: nam cum re emptor fruatur, aequissimum est eum usuras pretii pendere.
同様に、引渡しの日以降の代金の利息。 なぜなら、買主がその物を享受している以上、彼が代金の利息を支払うことは極めて公平だからである。
§19.1.13.21Possessionem autem traditam accipere debemus et si precaria sit possessio: hoc enim solum spectare debemus, an habeat facultatem fructus percipiendi.
ただし、引き渡された占有とは、たとえそれが仮占有(プレカリウム的占有)であっても、我々はそれを受け入れるべきである。 なぜなら、親密に考慮すべきなのは、彼が果実を収取する能力を有しているかどうかという、この一点のみだからである。
§19.1.13.22Praeterea ex uendito agendo consequetur etiam sumptus, qui facti sunt in re distracta, ut puta si quid in aedificia distracta erogatum est: scribit enim Labeo et Trebatius esse ex uendito hoc nomine actionem.
さらに、売主の訴えを提起することによって、売却された物に投じられた費用も回収される。 例えば、売却された建物に何らかの支出がなされた場合がそうである。 なぜなら、ラベオとトレバティウスは、この名目で売主の訴えが存在すると書いているからである。
idem et si in aegri serui curationem impensum est ante traditionem aut si quid in disciplinas, quas uerisimile erat etiam emptorem uelle impendi.
引渡し前に病気の奴隷の治療費が支出された場合、あるいは買主自身も支出されることを望んだであろうと思われる教育に何らかの支出がなされた場合も同様である。
hoc amplius Labeo ait et si quid in funus mortui serui impensum sit, ex uendito consequi oportere, si modo sine culpa uenditoris mortem obierit.
これに加えてラベオは、死んだ奴隷の葬儀のために何らかの費用が支出された場合、それが売主の過失なしに死亡したものである限りにおいて、売主の訴えによって回収されるべきであると言う。
§19.1.13.23Item si conuenerit, cum res ueniret, ut locuples ab emptore reus detur, ex uendito agi posse, ut id fiat.
同様に、物が売却される際に、資力のある保証人が買主によって提供されることが合意されていた場合、それが実行されるよう売主の訴えを提起することができる。
§19.1.13.24Si inter emptorem praediorum et uenditorem conuenisset, ut, si ea praedia emptor heresque eius pluris uendidisset, eius partem dimidiam uenditori praestaret et heres emptoris pluris ea praedia uendidisset, uenditorem ex uendito agendo partem eius, quo pluris uendidisset, consecuturum.
もし土地の買主と売主の間で、その土地を買主およびその相続人がより高く売却した場合には、その超過分の半額を売主に提供することが合意されており、買主の相続人がその土地をより高く売却したならば、売主は売主の訴えを提起することによって、より高く売却された額の半額を回収することになる。
§19.1.13.25Si procurator uendiderit et cauerit emptori, quaeritur, an domino uel aduersus dominum actio dari debeat.
もし代理人が売却し、買主に担保を提供した場合、本人に対して、または本人のために訴権が与えられるべきかが問われる。
et Papinianus libro tertio responsorum putat cum domino ex empto agi posse utili actione ad exemplum institoriae actionis, si modo rem uendendam mandauit: ergo et per contrarium dicendum est utilem ex empto actionem domino competere.
そしてパピニアヌスは『答申集』第三巻において、本人が売却すべきことを委任していた場合に限り、店舗管理人に対する訴えの例に倣って、本人に対して有用な買主の訴えを提起することができると考える。 したがって、逆の場合も同様に、本人に有用な買主の訴えが認められると言うべきである。
§19.1.13.26Ibidem Papinianus respondisse se refert, si conuenerit, ut ad diem pretio non soluto uenditori duplum praestaretur, in fraudem constitutionum uideri adiectum, quod usuram legitimam excedit: diuersamque causam commissoriae esse ait, cum ea specie, inquit, non faenus illicitum contrahatur, sed lex contractui non improbata dicatur.
同書においてパピニアヌスは、期限までに代金が支払われない場合に売主に倍額が支払われるという合意がなされた場合、法定利息を超える部分は勅法を潜脱するものとみなされる、と答申したことを報告している。 そして、失権約款のケースはこれとは異なると彼は言う。 なぜなら、その場合には不法な利息が契約されるのではなく、契約に対して非難されない条件が規定されているからである。
§19.1.13.27Si quis colludente procuratore meo ab eo emerit, an possit agere ex empto? et puto hactenus, ut aut stetur emptioni aut discedatur.
もし誰かが私の代理人と共謀して彼から購入した場合、買主の訴えを提起できるか。 そして私は、その売買を維持するか、あるいは契約から離脱するか、という限度においてのみ認められると考える。
§19.1.13.28Sed et si quis minorem uiginti quinque annis circumuenerit, et huic hactenus dabimus actionem ex empto, ut diximus in superiore casu.
しかし同様に、誰かが25歳未満の者を欺罔した場合、この者に対しても、前述のケースで述べたのと同様の限度においてのみ、買主の訴えを与えるものとする。
§19.1.13.29Si quis a pupillo sine tutoris auctoritate emerit, ex uno latere constat contractus: nam qui emit, obligatus est pupillo, pupillum sibi non obligat.
もし誰かが後見人の同意なしに被後見人から購入した場合、契約は一方の側についてのみ成立する。 なぜなら、購入した者は被後見人に対して義務を負うが、被後見人を自己に対して義務づけることはないからである。
§19.1.13.30Si uenditor habitationem exceperit, ut inquilino liceat habitare, uel colono ut perfrui liceat ad certum tempus, magis esse Seruius putabat ex uendito esse actionem: denique Tubero ait, si iste colonus damnum dederit, emptorem ex empto agentem cogere posse uenditorem, ut ex locato cum colono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat.
もし売主が、借家人が居住すること、または小作人が一定期間享受することを合意から除外していた場合、セルウィウスは、売主の訴えが認められるとする傾向が強かった。 最後にトゥベロは、もしその小作人が損害を与えた場合、買主は買主の訴えを提起することによって、売主に対して賃貸借に基づく小作人との訴訟を試みるよう強制し、その結果得られたものをすべて買主に返還させることができる、と言う。
§19.1.13.31Aedibus distractis uel legatis ea esse aedium solemus dicere, quae quasi pars aedium uel propter aedes habentur, ut puta putealia
建物が売却されるか遺贈される場合、我々は、建物の部分のようなもの、あるいは建物のために維持されているものを建物に属すると言うのが常である。 例えば、井戸枠など…