Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §18.6.1.pr-18.6.1.4

売買されたワインの危険負担と計量遅滞の措置

2734 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

売却されたワインの酸敗等の欠陥における危険負担と保管義務、および計量前の危険の帰属について論じ、さらに計量が遅滞した際の大樽の処理方法や買主への通告手続き、代替措置としての容器の賃借や善意による再売却などを解説している。

[ULPIANUS libro uicesimo octauo ad Sabinum. ] §18.6.1.prSi uinum uenditum acuerit uel quid aliud uitii sustinuerit, emptoris erit damnum, quemadmodum si uinum esset effusum uel uasis contusis uel qua alia ex causa.
[ウルピアーヌス『サビヌス註釈』第28巻] 売却されたワインが酸敗したり、その他の欠陥が生じたりした場合、その損失は買主の負担となる。 これは、ワインが流出したり、容器が破損したり、あるいはその他の原因で失われた場合と同様である。
sed si uenditor se periculo subiecit, in id tempus periculum sustinebit, quoad se subiecit: quod si non designauit tempus, eatenus periculum sustinere debet, quoad degustetur uinum, uidelicet quasi tunc plenissime ueneat, cum fuerit degustatum.
しかし、もし売主がみずから危険を引き受けたのであれば、彼は自分が引き受けた期間、その危険を負担する。 もし彼が期間を指定しなかったならば、彼はワインが試飲されるまでその危険を負担しなければならない。 つまり、ワインが試飲されたときに、まさに取引が完全に成立するとみなされるからである。
aut igitur conuenit, quoad periculum uini sustineat, et eatenus sustinebit, aut non conuenit et usque ad degustationem sustinebit.
したがって、彼がいつまでワインの危険を負担するか合意があったならば、その合意の限度で負担し、合意がなかったならば、試飲の時まで負担する。
sed si nondum sunt degustata, signata tamen ab emptore uasa uel dolia, consequenter dicemus adhuc periculum esse uenditoris, nisi si aliud conuenit.
しかし、まだ試飲されてはいないが、買主によって容器や大樽が封印された場合、私たちは、別段の合意がない限り、危険は依然として売主の負担であると言うべきである。
§18.6.1.1Sed et custodiam ad diem mensurae uenditor praestare debet: priusquam enim admetiatur uinum, prope quasi nondum uenit.
しかし、売主は計量の日まで保管の責任をも負わなければならない。 なぜなら、ワインが計量される前は、あたかもまだ売却されていないに等しいからである。
post mensuram factam uenditoris desinit esse periculum: et ante mensuram periculo liberatur, si non ad mensuram uendidit, sed forte amphoras uel etiam singula dolia.
計量が行われた後は、売主の危険は消滅する。 また、計量の前であっても、もし他が計量によってではなく、例えばアンフォラ単位、あるいは個々の大樽単位で売却したのであるなら、彼は危険を免れる。
§18.6.1.2Si dolium signatum sit ab emptore, Trebatius ait traditum id uideri: Labeo contra, quod et uerum est: magis enim ne summutetur, signari solere, quam ut traditum uideatur.
もし大樽が買主によって封印された場合、トレバティウスはそれが引き渡されたとみなされると言う。 ラベオは反対の意見であり、こちらが正しい。 なぜなら、引き渡されたとみなされるためというよりは、むしろ中身がすり替えられないようにするために封印されるのが普通だからである。
§18.6.1.3Licet autem uenditori uel effundere uinum, si diem ad metiendum praestituit nec intra diem admensum est: effundere autem non statim poterit, priusquam testando denuntiet emptori, ut aut tollat uinum aut sciat futurum, ut uinum effunderetur.
また、もし売主が計量の日期を指定したにもかかわらず、その日の中に計量されなかった場合、売主はワインを廃棄してもよい。 しかし、証人を立てて買主に、ワインを引き取るか、あるいはワインが廃棄されることになるのを知るようにと通告する前には、ただちに廃棄することはできない。
si tamen, cum posset effundere, non effudit, laudandus est potius: ea propter mercedem quoque doliorum potest exigere, sed ita demum, si interfuit eius inania esse uasa in quibus uinum fuit (ueluti si locaturus ea fuisset) uel si necesse habuit alia conducere dolia.
しかし、もし彼が廃棄できたにもかかわらず廃棄しなかったならば、むしろ称賛されるべきである。 そのため、彼は大樽の使用料をも請求できるが、それは、ワインが入っていた容器が空であることに彼が利益を有していた場合(例えば、それらを賃貸する予定であった場合)、あるいは彼が他の大樽を借りる必要が生じた場合に限られる。
commodius est autem conduci uasa nec reddi uinum, nisi quanti conduxerit ab emptore reddatur, aut uendere uinum bona fide: id est quantum sine ipsius incommodo fieri potest operam dare, ut quam minime detrimento sit ea res emptori.
しかし、より適切なのは、容器を借りて、その借賃に相当する額が買主から返還されない限りワインを返還しないこと、あるいは、誠実にワインを売却することである。 すなわち、自分自身の不利益にならない限りにおいて、そのことが買主にとってできるだけ少ない損害となるように努めることである。
§18.6.1.4Si doliare uinum emeris nec de tradendo eo quicquam conuenerit, id uideri actum, ut ante euacuarentur quam ad uindemiam opera eorum futura sit necessaria: quod si non sint euacuata, faciendum, quod ueteres putauerunt, per corbem uenditorem mensuram facere et effundere: ueteres enim hoc propter mensuram suaserunt, si, quanta mensura esset, non appareat, uidelicet ut appareret, quantum emptori perierit.
もし大樽入りのワインを購入し、その引渡しについて何も合意がなされなかった場合、ブドウの収穫のためにそれらの大樽を使用することが必要になる前に、それらが空にされることが合意されたとみなされる。 もしそれらが空にされなかった場合、古き法学者たちが考えたように、売主は籠を使って計量し、それを流出させるべきである。 なぜなら、古き法学者たちは、計量がどれほどであるかが明らかでない場合に、買主のためにどれだけの量が失われたかを明らかにする目的で、この計量を勧めたからである。

語釈・文法注

  1. §18.6.1.prquasi tunc plenissime ueneat — 接続法現在形 `ueneat`(`ueneo`「売られる、取引される」の 3 人称単数)を用いた `quasi` 節であり、「〜であるかのように」という反実仮想的な比較を表す。試飲(degustatio)が行われた時点において、取引が「最も完全に(plenissime)」成立したものと擬制されることを意味する。
  2. §18.6.1.prsignata tamen ab emptore uasa uel dolia — 条件文の `si`(「もし〜なら」)に導かれる節内において、主語(`uasa uel dolia`)と、動詞が省略された完了分詞(`signata [sunt]`)からなる構造。先行する `nondum sunt degustata` と並置され、`tamen`(「しかしながら」)によって「試飲はされていないが封印はされている」という対比関係が示されている。
  3. §18.6.1.3interfuit eius inania esse uasa — 非人称動詞 `interfuit`(`interest` の完了形、「利益がある、重要である」)の構文。利益の帰属主体は属格 `eius`(「売主にとって」)で表され、関心の対象(何が重要であるか)は対格不定詞句 `inania esse uasa`(「容器が空であること」)によって示されている。
  4. §18.6.1.4id uideri actum, ut — 動詞 `uideri`(「〜と思われる、みなされる」)に導かれる対格不定詞構文(間接話法)。`id ... actum [esse]` の `id` は先行的指示代名詞であり、後続の目的・結果を表す `ut` 節(「〜ということが(当事者間で)合意された、意図された」)を先取りしている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §18.6.1.pr-18.6.1.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:18.6.1.pr-18.6.1.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。