[ULPIANUS libro quadragensimo nono ad Sabinum. ]
[ウルピアヌス、サビヌス註釈第49巻] 相続財産の売主は、追奪に対する担保を提供する義務はない。
§18.4.2.prUenditor hereditatis satisdare de euictione non debet, cum id inter ementem et uendentem agatur, ut neque amplius neque minus iuris emptor habeat quam apud heredem futurum esset: plane de facto suo uenditor satisdare cogendus est.
なぜなら、買主が、売主が相続人であった場合に有したであろう以上の、あるいはそれ以下の権利を有しないということが、買主と売主の間で意図されているからである。 ただし、売主は自らの行為については、当然に担保を提供するよう強制されるべきである。
§18.4.2.1In hereditate uendita utrum ea quantitas spectatur, quae fuit mortis tempore, an ea, quae fuit cum aditur hereditas, an ea quae fuit cum hereditas uenumdatur, uidendum erit.
売却された相続財産において、被相続人の死亡時の数量が考慮されるべきか、あるいは相続が承認された時点の数量か、あるいは相続財産が売却された時点の数量かが検討されなければならない。
et uerius est hoc esse seruandum quod actum est: plerumque autem hoc agi uidetur, ut quod ex hereditate peruenit in id tempus quo uenditio fit, id uideatur uenisse.
そして、当事者間で合意されたことが遵守されるべきであるというのが、より正当である。 しかし、通常は、売却が行われる時点までに相続財産から生じたものが、売却されたとみなされることが合意されていると考えられる。
§18.4.2.2Illud potest quaeri, si etiam impuberi sit substitutus is qui uendidit hereditatem testatoris, an etiam id, quod ex impuberis hereditate ad eum qui uendidit hereditatem peruenit, ex empto actioni locum faciat.
次のことが問われ得る。 遺言者の相続財産を売却した者が、未成年者に対しても予備的相続人として指定されていた場合、未成年者の相続財産から売主へと流入したものが、買主訴権に基づく請求の対象となるか。
et magis est, ne ueniat, quia alia hereditas est: licet enim unum testamentum sit, alia tamen atque alia hereditas est.
より妥当なのは、それらは含まれないということである。 なぜなら、それらは別個の相続財産だからである。 遺言は一つであっても、相続財産は別のものである。
plane si hoc actum sit, dicendum erit etiam impuberis hereditatem in uenditionem uenire, maxime si iam delata impuberis hereditate uenierit hereditas.
明らかに、もしそのような合意がなされていたのであれば、未成年者の相続財産も売却に含まれると言うべきであり、特に未成年者の相続財産がすでに相続された後にその相続財産が売却された場合はそうである。
§18.4.2.3Peruenisse ad uenditorem hereditatis quomodo uideatur, quaeritur.
相続財産の売主にどのようにして流入したとみなされるのかが問われる。
et ego puto, antequam quidem corpora rerum hereditariarum nactus uenditor fuerit, hactenus uideri ad eum peruenisse, quatenus mandare potest earum rerum persecutionem actionesque tribuere: enimuero ubi corpora nactus est uel debita exegit, plenius ad eum uideri peruenisse.
私の考えでは、売主が相続財産の個々の物を実際に手に入れる前は、それらの物の追求を委任し、また訴権を譲渡することができる限りにおいて、彼に流入したとみなされる。 他方、実際に物を得たり、債権を回収したりした場合には、より完全に彼に流入したとみなされる。
sed et si rerum uenditarum ante hereditatem uenditam pretia fuerit consecutus, palam est ad eum pretia rerum peruenisse.
しかし、相続財産が売却される前に売却された財産の代金をすでに受け取っていた場合には、その財産の代金が彼に流入したことは明白である。
illud tenendum est cum effectu uideri peruenisse, non prima ratione: idcirco quod legatorum nomine quis praestitit, non uidetur ad eum peruenisse: sed et si quid aeris alieni est uel cuius alterius oneris hereditarii, peruenisse merito negabitur.
効果において流入したとみなされるべきであり、形式的な理由によるべきではない、という点を保持しなければならない。 したがって、遺贈の資格において支払ったものは、彼に流入したとはみなされない。 また、債務やその他の相続上の負担がある場合も、流入したということは当然に否定される。
sed et rerum ante uenditionem donatarum pretia praestari aequitatis ratio exigit.
しかし、売却前に贈与された物の価格が引き渡されるべきであることは、公平の原則が要求するところである。
§18.4.2.4Non tantum autem quod ad uenditorem hereditatis peruenit, sed et quod ad heredem eius ex hereditate peruenit, emptori restituendum est: et non solum quod iam peruenit, sed et quod quandoque peruenerit, restituendum est.
しかし、相続財産の売主に流入したものだけでなく、その相続人に相続財産から流入したものも買主に返還されなければならない。 そして、すでに流入したものだけでなく、将来流入するものもすべて返還されなければならない。
§18.4.2.5Sed et si quid dolo malo eorum factum est, quo minus ad eos perueniat, et hoc emptori praestandum est: fecisse autem dolo malo quo minus perueniat uidetur, siue alienauit aliquid, uel etiam accepto quem liberauit, uel id egit dolo malo, ne de hereditate acquireretur uel ne possessionem adipisceretur quam posset adipisci.
しかしまた、彼らの悪意により、流入することが妨げられたものがある場合、これも買主に補填されなければならない。 流入しないように悪意をもって行動したとみなされるのは、財産を処分した場合、あるいは債務免除によって誰かを解放した場合、あるいは相続財産から取得できないように、もしくは取得し得たはずの占有を取得できないように悪意をもって行動した場合である。
sed et si non dolo malo, sed lata culpa admiserit aliquid, utique tenebitur: deperdita autem et deminuta sine dolo malo uenditoris non praestabuntur.
しかし、悪意ではなく重過失によって何かを怠った場合であっても、当然に責任を負う。 ただし、売主の悪意によらずに失われ減少したものは補填されない。
§18.4.2.6Illud quaesitum est, an uenditor hereditatis ob debitum a filio suo qui in potestate eius esset seruoue ei, cuius hereditatem uendidisset, praestare debeat emptori.
相続財産の売主が、自らの権力下にある息子または奴隷が負っている債務に関して、その相続財産の被相続人に対して買主に支払うべきかどうかが問われた。
et uisum est, quidquid dumtaxat de peculio filii seruiue aut in suam rem uersum inueniatur, praestare eum debere.
Und、息子や奴隷の特有財産の範囲内、あるいは自己の利益になった範囲内で見出されるものに限り、彼は支払う義務があると考えられた。
§18.4.2.7Solet quaeri, an et, si quid lucri occasione hereditatis uenditor senserit, emptori restituere id debeat.
相続財産の機会に売主が得た何らかの利益も、買主に返還すべきかどうかがしばしば問われる。
et est apud Iulianum haec quaestio tractata libro sexto digestorum et ait, quod non debitum exegerit, retinere heredem et quod non debitum soluerit, non reputare: nam hoc seruari, ut heres emptori non praestet quod non debitum exegerit, neque ab eo consequatur quod non debitum praestiterit.
この問題はユリアヌスの『学説彙纂』第6巻で扱われており、彼はこう述べている。 相続人が、債務のないものを回収した場合、それを保持し、債務のないものを支払った場合、それを計算に入れない。 すなわち、相続人は回収した非債務を買主に支払う義務はなく、支払った非債務を買主から回収もしない、という原則が守られる。
si autem condemnatus praestiterit, hoc solum heredi sufficit esse eum condemnatum sine dolo malo suo, etiamsi maxime creditor non fuerit is cui condemnatus est heres: quae sententia mihi placet.
しかし、裁判で敗訴して支払った場合、たとえ敗訴の相手方が真の債権者でなかったとしても、相続人に悪意がなく敗訴したということだけで、相続人にとっては十分である。 この見解に私は同意する。
§18.4.2.8Non solum autem hereditarias actiones, sed etiam eas obligationes quas ipse heres constituit dicendum erit praestari emptori debere: itaque et si fideiussorem acceperit ab hereditario debitore, ipsam actionem quam habet heres praestare emptori debebit: sed et si nouauerit uel in iudicium deduxerit actionem, praestare debebit hanc ipsam actionem quam nactus est.
相続上の訴権だけでなく、相続人自身が成立させた債務についても買主に引き渡されるべきであると言うべきである。 したがって、相続債務者から保証人を得ていた場合、相続人が有するその訴権自体を買主に引き渡す義務がある。 また、更改を行ったり、訴訟係属させたりした場合でも、彼が獲得したその訴権自体を引き渡す義務がある。