Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §18.3.6.pr-18.3.6.2

失権約款による手付の没収と一部受領による約款放棄

2695 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

失権約款の適用条件について、買主の債務不履行による失権の効果と手付金の没収、および売主が期日後に残代金の一部を受け取った場合に約款が放棄されたとみなされる原則を説明する。

[SCAEUOLA libro secundo responsorum. ]
[スカエウォラ、解答集第2巻] 失権約款について諮問され、彼は次のように答えた。
§18.3.6.prDe lege commissoria interrogatus ita respondit, si per emptorem factum sit, quo minus legi pareretur, et ea lege uti uenditor uelit, fundos inemptos fore et id, quod arrae uel alio nomine datum esset, apud uenditorem remansurum.
もし買主のせいで約定が遵守されず、かつ売主がその約款を利用することを望むなら、土地は売却されなかったものとなり、手付またはその他の名目で与えられたものは、売主の手元に留まることになる。
§18.3.6.1Idem respondit, si ex lege inempti sint fundi, nec id, quod accessurum dictum est, emptori deberi.
同じ彼は、もし約款により土地が売却されなかったものとなったならば、付加されると約定されていたものもまた、買主に引き渡される義務はない、と答えた。
§18.3.6.2Post diem lege commissoria comprehensum uenditor partem reliquae pecuniae accepit.
失権約款に含まれる期日の後、売主が残代金の一部を受け取った。
respondit, si post statutum diem reliquae pecuniae uenditor legem dictam non exercuisset et partem reliqui debiti accepisset, uideri recessum a commissoria.
彼は答えた。 もし定められた残代金の期日の後、売主が定められた約款を行使せず、かつ残債務の一部を受け取っていたならば、失権約款から離脱したとみなされる。

語釈・文法注

  1. §18.3.6.prsi per emptorem factum sit, quo minus legi pareretur — per aliquem fieri quo minus ... で「(主格補語で示される人・要因)のせいで〜できない・されない」という慣用的な妨害構文。pareretur は受動(または非人称受動)で、前述の lex (約款・合意)が遵守されないことを表す。
  2. §18.3.6.1accessurum dictum est — accessurum は未来不定詞の助動詞 esse が省略された形(accessurum esse)であり、主格の関係代名詞 quod を伴って「付加される(従物となる)と言われていた(約定されていた)もの」という意味を構成する。
  3. §18.3.6.2uideri recessum a commissoria — uideri (〜とみなされる)の補語となる不定詞 recessum [esse] は、自動詞 recedo の非人称受動完了形であり、「(売主によって、あるいは合意によって)失権約款からの撤退(放棄)が行われたと見なされる」ことを表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §18.3.6.pr-18.3.6.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:18.3.6.pr-18.3.6.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。