[POMPONIUS libro duodecimo ad Sabinum. ]
[ポンポニウス、サビヌス註釈第12巻] 組合員の死亡によって組合が解散することは、最初から相続人もまた組合を相続するという合意を形成することさえ我々にはできないほどである。
§17.2.59.prAdeo morte socii soluitur societas, ut nec ab initio pacisci possimus, ut heres etiam succedat societati. haec ita in priuatis societatibus ait: in societate uectigalium nihilo minus manet societas et post mortem alicuius, sed ita demum, si pars defuncti ad personam heredis eius adscripta sit, ut heredi quoque conferri oporteat: quod ipsum ex causa aestimandum est.
彼は私的な組合についてはこのように述べている。 しかし、徴税組合においては、誰かの死亡の後であっても、組合はそれにもかかわらず存続する。 ただし、それは、死者の持分がその相続人の人格に割り当てられており、相続人に対しても分け前がもたらされるべきである場合に限られる。 このこと自体、事情に照らして判断されるべきである。
quid enim, si is mortuus sit, propter cuius operam maxime societas coita sit aut sine quo societas administrari non possit?
なぜなら、その人の労務を主な目的として組合が結成されたような者、あるいはその人なしには組合を管理運営できないような者が死亡した場合はどうなるであろうか。
§17.2.59.1Quod in alea aut adulterio perdiderit socius, ex medio non est laturus: si quid uero dolo nostro socius damni ceperit, a nobis repetet.
組合員が賭博や姦通によって失ったものは、共有財産から持ち出すことはできない。 しかし、もし組合員が我々の故意によって何らかの損害を被ったならば、その者は我々に対して補償を請求する。