[ULPIANUS libro trigesimo ad Sabinum. ] §17.2.14.prSi conuenerit inter socios, ne intra certum tempus communis res diuidatur, non uidetur conuenisse, ne societate abeatur.
[ウルピアーヌスサビヌス註釈第30巻] もし組合員の間で、一定の期間内は共有物を分割しないという合意がなされたとしても、組合から離脱しないという合意がなされたとはみなされない。
quid tamen si hoc conuenit, ne abeatur, an ualeat? eleganter Pomponius scripsit frustra hoc conuenire: nam et si non conuenit, si tamen intempestiue renuntietur societati, esse pro socio actionem.
しかし、もし離脱しないというこのことが合意されたとしたら、それは有効だろうか。 ポンポニウスは、このような合意は無駄であると見事に書いている。 なぜなら、たとえそのような合意がなくても、もし不適切な時期に組合の解約が通告されるならば、組合訴訟が認められるからである。
sed et si conuenit, ne intra certum tempus societate abeatur, et ante tempus renuntietur, potest rationem habere renuntiatio.
しかし、たとえ一定の期間内は組合から離脱しないという合意があり、その期間前に解約が通告されたとしても、その解約通告は正当な理由を伴い得る。
nec tenebitur pro socio qui ideo renuntiauit, quia condicio quaedam, qua societas erat coita, ei non praestatur: aut quid si ita iniuriosus et damnosus socius sit, ut non expediat eum pati?
組合が結成された前提となったある条件が、彼に対して履行されないという理由で解約を通告した者は、組合訴訟に基づく責任を負わない。 あるいは、ある組合員が非常に有害で損害を与える者であって、彼を容認することが得策でない場合はどうだろうか。