[SCAEUOLA libro primo responsorum.
[スカエウォラ、答弁集第1巻より。
] §17.1.60.prCreditor mandatorem conuenit: is condemnatus prouocauit: quaerendum est, an manente appellatione debitor a creditore conueniri potest.
]債権者が委任保証人を訴え、この者が敗訴して控訴した。 控訴が係属している間に、債務者が債権者から訴えられうるかが問われる。
respondi posse.
私は、訴えられうると答えた。
§17.1.60.1Ad eum qui uxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius 'Seio salutem.
妻を娶ろうとしていた者に対して、[ある者が]次のような手紙を送った。 「ティティウスからセイウスへ、挨拶を送る。
Semproniam pertinere ad animum meum cognouisti: ideoque cum ex uoto 'meo nuptura tibi sit, uelim certus sis secundum dignitatem tuam contrahere te matrimonium.
センプローニアが私の心にとって大切な存在であることは、あなたも知っている通りである。 それゆえ、彼女が私の願い通りにあなたと結婚することになるのであるから、あなたがご自身の身分にふさわしい結婚をされることを、私は確信してほしいと願っている。
et quamuis idonee repromissuram tibi Titiam matrem puellae dotem sciam, tamen 'et ipse quo magis conciliem animum tuum domui meae, fidem meam interponere non dubito: quare scias, quodcumque ab ea ex hac causa stipulatus fueris, id me mea fide esse 'iussisse saluum te habiturum.
そして、その娘の母親であるティティアが、あなたに対して持参金を十分に約束するであろうことを私は知っているが、しかし私自身も、あなたの心を私の家にさらに引きつけるために、私自身の信用を置くことを躊躇しない。 それゆえ、あなたがこの原因から彼女から要約するものは何であれ、それを私が自分の信用において、あなたが安全に保持するよう命じたことを、知ってほしい。
' atque ita Titia, quae neque Titio mandauerat neque ratum habuerat quod scripserat, dotem Seio promisit.
」そして、このようにして、ティティウスに委任したこともなく、彼が書いたことを追認したこともないティティアは、セイウスに持参金を約束した。
quaero, si heres Titii ex causa mandati praestiterit, an actione mandati heredem Titiae conuenire potest.
私は問う。 もしティティウスの相続人が委任の原因に基づいて支払った場合、委任の訴えによってティティアの相続人を訴えることができるか。
respondi secundum ea, quae proponuntur, non posse.
私は、提示された事実によれば、できないと答えた。
item quaesitum est, an nec negotiorum gestorum.
また、事務管理の訴えもできないかが問われた。
respondi nec hoc nomine iure agere posse: palam enim facere Titium non tam Titiae nomine, quam quod consultum uellet, mandasse.
私は、この名目によっても法的に訴訟を提起することはできないと答えた。 なぜなら、ティティウスはティティアのためというよりも、自ら配慮したいと望んだために委任したことが明らかだからである。
item si maritus aduersus mandatorem ageret, an aliqua exceptione summoueatur? respondi nihil proponi, cur summouendus sit.
また、夫が委任保証人に対して訴えを提起する場合、何らかの抗弁によって退けられるか。 私は、退けられるべき理由は何も提示されていないと答えた。
§17.1.60.2Duobus quis mandauit negotiorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati iudicio in solidum teneatur.
ある人が二人の者に事務の管理を委任した。 一人一人が委任の裁判において連帯して責任を負うかが問われた。
respondi unumquemque pro solido conueniri debere, dummodo ab utroque non amplius debito exigatur.
私は、両者から債務額を超えて徴収されない限りにおいて、一人一人が全額について訴えられるべきであると答えた。
§17.1.60.3Si inter maritum et socerum id actum esset uel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere.
もし夫と義父の間で、義父が持参金の利息を支払うことで、妻を扶養する負担が夫に帰属するということが、黙示の合意によってであれ取り決められていたならば、消費されなかったと主張されるものを取り戻すための訴権は何も残らない。 しかし、もし娘の父親が、自分が扶養を委任したことを証明するならば、委任の訴権が認められる。
§17.1.60.4Lucius Titius fratris filio commisit rerum suarum administrationem ita: Σείῳ τέκνῳ χαίρειν.
ルキウス・ティティウスは兄弟の息子に、自己の財産の管理を次のように委ねた。 「子なるセイウスへ、挨拶を送る。
ἐγὼ μὲν κατὰ φύσιν εἶναι νομίζω τὸ ὑπὲρ πατρὸς καὶ τῶν τοῦ πατρὸς υἱῶν πραγματεύεσθαι δίχα τοῦ τινὰ ἐπιτροπικὸν αἰτεῖν.
私は、父および父の息子たちのために、誰も委任状を求めることなしに実務を処理することは自然なことであると考える。
εἰ δὲ δεῖ καὶ τοιούτου τινός, ἐπιτρέπω σοι περὶ πάντων τῶν ἐμῶν ὡς θέλεις πραγματεύεσθαι, εἴτε πωλεῖν θέλεις εἴτε ὑποτίθεσθαι εἴτε ἀγοράζειν εἴτε ὁτιοῦν πράττειν, ὡς κυρίῳ ὄντι τῶν ἐμῶν·
しかし、もしそのようなものも必要であるならば、私はあなたに、私のすべての財産についてあなたが望む通りに実務を処理することを許諾する。 売却することを望むにせよ、抵当に入れることを望むにせよ、購入することを望むにせよ、あるいは何であれ行うにせよ、私の財産の所有者であるかのように。
ἐμοῦ πάντα κύρια τὰ ὑπὸ σοῦ γινόμενα ἡγουμένου καὶ μηδὲν ἀντιλέγοντός σοι πρὸς μη- δεμίαν πρᾶξιν.
私は、あなたによってなされるすべてのことを有効とみなし、いかなる行為に対してもあなたに一切異議を唱えない。
quaesitum est, si quid non administrandi animo, sed fraudulenter alienasset uel mandasset, an ualeret.
」管理の意図からではなく、詐欺的に何かを譲渡、または委任した場合、それが有効であるかが問われた。
respondi eum, de quo quaereretur, plene quidem, sed quatenus res ex fide agenda esset, mandasse.
私は、問われている者は、確かに全面的に委任したが、それはあくまでも誠実に基づいて処理される限りにおいてであると答えた。
item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titius eo nomine conueniri possit uel res eius obligatae essent propter uerba epistulae supra scripta.
また私は問う。 セイウスが公職を務めて債務者となったとき、ルキウス・ティティウスがその名目で訴えられうるか、あるいは上記の書簡の文言のために彼の財産が拘束されるか。
respondi neque conueniri posse neque res obligatas esse.
私は、訴えられもしないし、財産も拘束されないと答えた。