Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §17.1.59.pr-17.1.59.6

保証人の質物返還義務と委任の諸条件

2499 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

委任契約における様々な状況下でのパウルスの答弁であり、他人名義の要約契約、質物を買い取った保証人の返還義務、委任に付された期限や複数保証人の連帯関係、質物の追奪と免責、被保証人の生存期間を定めた保証、および委任条件としての担保徴収について論じている。

[IDEM libro quarto responsorum.
[同人、答弁集第4巻より。
] §17.1.59.prSi mandatu Titii Calpurnius pecuniam quam Titius credebat stipulatus esset non donandi animo, mandati iudicio eum ab herede Titii posse conueniri, ut actiones suas praestet: idem est et si exacta est a Calpurnio pecunia.
] もしティティウスの委任によって、カルプルニウスが、ティティウスが貸し付けていた金銭を、贈与の意図なしに要約していたならば、彼はティティウスの相続人から、自己の訴権を移転するように、委任の裁判によって訴えられうる。 カルプルニウスによって金銭が回収された場合も同様である。
§17.1.59.1Paulus respondit fideiussorem, qui rem pignoris iure obligatam a creditore emit, mandati iudicio conuentum ab herede debitoris oblato omni debito restituere cum fructibus cogendum neque habendum similem extraneo emptori, cum in omni contractu bonam fidem praestare debeat.
パウルスは、債権者から質権に基づいて拘束されている物を買い取った保証人は、債務者の相続人から委任の裁判によって訴えられ、すべての債務が提供されたときには、その物を果実とともに返還するよう強制されるべきであり、第三者の買主と同様に扱われるべきではないと答えた。 なぜなら、彼はすべての契約において信義誠実を示すべきだからである。
§17.1.59.2Paulus respondit die adiecto in mandato, intra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem conueniri mandati iudicio possit.
パウルスは、ルキウス・ティティウスがその期限内に履行すると委任状に書いた期限が付加されていたとしても、その期限の後であっても彼が委任の裁判によって訴えられうることを妨げるものではないと答えた。
§17.1.59.3Paulus respondit unum ex mandatoribus in solidum eligi posse, etiamsi non sit concessum in mandato: post condemnationem autem in duorum personam collatam necessario ex causa iudicati singulos pro parte dimidia conueniri posse et debere.
パウルスは、たとえ委任状において許諾されていなかったとしても、委任保証人の一人が連帯して選択されうると答えた。 しかし、二人の人物に対して判決が下された後は、判決の原因に基づいて、必然的に各自が2分の1の割合部分について訴えられうるし、また訴えられねばならない。
§17.1.59.4Creditor pignus uendidit: quaero, an, si euicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit et an intersit, creditoris iure uendiderit an communi iure promiserit.
債権者が質物を売却した。 私は問う。 もし買主に対して占有の追奪がなされた場合、債権者は委任保証人に対して求償しうるか、また、債権者としての権利に基づいて売却したか、あるいは一般法に基づいて約束したかによって違いがあるか。
Paulus respondit, si creditor ex pretio pignorum debitum consecutus non sit, mandatorem liberum non uideri.
パウルスは答えた。 もし債権者が質物の代金から債権の弁済を得られなかったのであれば、委任保証人は免責されないとみなされる。
ex hoc responso apparet, si euictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. '
この回答から明らかなように、もし彼が追奪の名目において責任を負わないのであれば、そのことは免責のために役立つ。
§17.1.59.5Ille illi salutem.
「誰某から誰某へ、挨拶を送る。
Mando tibi, ut Blaesio Seuero adfini meo octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam pecuniam et quidquid usurarum nomine accesserit indemnem rationem tuam me esse ex causa mandati in eum diem, quoad uixerit Blaesius Seuerus, praestaturum.
私はあなたに、私の姻族であるブラエシウス・セウェルスに、あれこれの質権のもとで80を貸し付けるよう委任する。 この金銭および利息の名目で加わるものすべてについて、私は委任の原因に基づいて、ブラエシウス・セウェルスが生存している間、あなたの計算に損失が生じないように補償することを約束する。
' postea saepe conuentus mandator non respondit: quaero, an morte debitoris liberatus sit.
」その後、委任保証人はしばしば催告されたが、応答しなかった。 私は問う、債務者の死亡によって彼は免責されたか。
Paulus respondit mandati obligationem perpetuam esse, licet in mandato adiectum uideatur indemnem rationem tuam me esse ex causa mandati in eum diem, quoad uixerit Blaesius Seuerus, praestaturum.
パウルスは答えた。 委任の債務は永久的である。 たとえ委任状に「ブラエシウス・セウェルスが生存している間、あなたの計算に損失が生じないように補償することを約束する」と付加されているとみえるとしても。
§17.1.59.6Paulus respondit non uideri mandati condicioni paritum, cum in mandato adiectum sit, ut idonea cautio a debitore exigeretur, si neque fideiussor neque pignora accepta sint.
パウルスは、委任状に、債務者から適当な保証を徴収すべきであると付加されていた場合に、保証人も質物も受け取られていなかったときには、委任の条件に従われたとはみなされないと答えた。

語釈・文法注

  1. 17.1.59.prexacta est a Calpurnio pecunia — a Calpurnio は行為者の奪格。Calpurnius は要約(stipulatio)の債権者であるため、「カルプルニウスによって(債務者から)金銭が回収(取立)された場合」という意味になる。
  2. 17.1.59.4proficere eam rem ad liberationem — eam rem は、前文の「追奪の名目において責任を負わないのであれば」という条件・事態を指す。債権者が追奪担保責任を負わない=売得金を最終的に保持できるため、債務の弁済が有効となり、委任保証人の免責(liberatio)に寄与するという論理を説明している。
  3. 17.1.59.5quoad uixerit Blaesius Seuerus — 「ブラエシウス・セウェルスが生存している間」という文言は、保証責任を生じさせる原因債務の発生期間を画定するものであり、保証人自身の義務(委任債務)をその死後に消滅させるものではない。そのため、委任の債務は死後も perpetual(永久的)とされる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §17.1.59.pr-17.1.59.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:17.1.59.pr-17.1.59.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。