Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §17.1.56.pr-17.1.56.4

貸付委任の責任と保証人の求償および委任の更新

2496 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

金銭消費貸借の委任における債権者の請求順序、保証人の求償権、委任の更新に伴う代理人の責任範囲、および謝礼金請求と必要費用の償還に関する判断。

[IDEM libro tertio responsorum. ] §17.1.56.prQui mutuam pecuniam dari mandauit, omisso reo promittendi et pignoribus non distractis eligi potest: quod uti liceat si litteris exprimatur, distractis quoque pignoribus ad eum creditor redire poterit: etenim quae dubitationis tollendae causa contractibus inseruntur, ius commune non laedunt.
[同上、答弁集第3巻より]\n 消費貸借の金銭が与えられるよう委任した者は、約束をなした債務者を不問に付し、また質物が売却されていない状態でも、(訴訟の相手方に)選択されうる。 そのことが許される旨が書面で表明されているならば、質物が売却された後でも、債権者は彼に立ち戻ることができる。 というのも、疑念を払拭する目的で契約に挿入される事柄は、一般法を害しないからである。
§17.1.56.1Fideiussor qui pecuniam in iure optulit et propter aetatem eius qui petebat obsignauit ac publice deposuit, confestim agere mandati potest.
\n 法廷において金銭を提供し、請求者の年齢を理由に(それを)封印して公的に供託した保証人は、直ちに委任の訴えを提起することができる。
§17.1.56.2Non ideo minus omnis temporis bonam fidem explorari oportet, quod dominus post annos quinque de prouincia reuersus, mox rei publicae causa profecturus non acceptis rationibus mandatum instaurauerit.
\n 本人が5年後に属州から帰還し、間もなく公務のために出発するにあたり、計算書を受け取ることなく委任を更新したからといって、全期間にわたる信義誠実が審査されるべきでないということにはならない。
cum igitur ad officium procuratoris pertinuerit quidquid ex prima negotiorum gestorum administratione debuit ad secundam rationem transferre, secundi temporis causa priorem litem suscipiet.
したがって、最初の事務管理の遂行から生じた債務をすべて第二の計算に移行させることが代理人の職務に属していた以上、彼は第二の期間のために、前の期間に関する訴訟を引き受けることになる。
§17.1.56.3Salarium incertae pollicitationis neque extra ordinem recte petitur neque iudicio mandati, ut salarium tibi constituat.
\n 不確実な約束による謝礼金は、特別審判によって正当に請求することもできず、また、あなたに謝礼金を定めるよう委任の訴えによって求めることもできない。
§17.1.56.4Sumptus bona fide necessario factos, etsi negotio finem adhibere procurator non potuit, iudicio mandati restitui necesse est.
\n 信義誠実に基づき必要性から支出された費用は、たとえ代理人が事務を完了させることができなかったとしても、委任の訴えによって償還されなければならない。

語釈・文法注

  1. §17.1.56.pruti — 動詞 utor(使用する)の現在不定詞能動態ではなく、接続詞 ut の古形。接続法現在 liceat を導き、quod(前文の内容を指す接続代名詞、ここでは対格)を伴って「それが許されるように」という目的・内容の節を形成する。
  2. §17.1.56.2Non ideo minus ... quod — 「だからといって、それによって(審査されるべきであることが)減るわけではない(やはり審査されるべきである)」という意味の構文。quod 節は事実を提示する原因・譲歩の節を形成し、譲歩的なニュアンス(「〜だからといって、それゆえに少なくなることはない」)を表す。
  3. §17.1.56.3ut salarium tibi constituat — 動詞 petitur の目的を示す接続法節(「〜があなたのために謝礼金を定めるようにと」)。主語は文脈上、裁判官(iudex)など決定を下す者である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §17.1.56.pr-17.1.56.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:17.1.56.pr-17.1.56.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。