[IULIANUS libro tertio decimo digestorum. ] §17.1.30.prSi hominem tibi dedero, ut eum manumitteres, et postea procurator meus prohibuerit, ne manumitteres, an mandati agere possim, si tu eum manumiseris? respondi, si procurator iustam causam habuit interpellandi manumissionem serui, quem in hoc solum acceperam, ut manumitterem, ueluti si compererit eum postea falsas rationes confecisse, insidias uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori fuit denuntiandi, ne seruus manumitteretur, non poterit mecum agi, quamuis ad libertatem eum perduxerim.
[ユリアヌス『学説彙纂』第13巻] もし私があなたに、彼を解放させるために奴隷を引き渡し、その後で私の代理人が、あなたが解放することを禁止した。 もしあなたが彼を解放してしまった場合、私は委任の訴えを提起できるだろうか。 私は答えた。 もし代理人が、――私が解放するためだけに受け取っていた――奴隷の解放を阻止することについて正当な理由を有していたならば(例えば、奴隷がその後に偽の帳簿を作成したこと、または前の主人の命を狙う陰謀を企てたことを、代理人が発見した場合など)、私が代理人の通告に従わなかったのであれば、私は責任を負う。 しかし、もし代理人に、奴隷が解放されないようにと通告する正当な理由が何もなかったのであれば、たとえ私が彼を自由の身にしたとしても、私に対して訴えが提起されることはない。