[ULPIANUS libro sexagensimo tertio ad edictum. ] §16.2.10.prSi ambo socii parem neglegentiam societati adhibuimus, dicendum est desinere nos inuicem esse obligatos ipso iure compensatione neglegentiae facta.
[ウルピアーヌス、『告示註釈』第63巻]\n\nもし我々組合員双方が、組合に対して同等の過失を犯したならば、その過失の相殺がなされることによって、我々は当然に相互に対する債務を免れると言うべきである。
simili modo probatur, si alter ex re communi aliquid perceperit, alter tantam neglegentiam exhibuerit; quae eadem quantitate aestimatur, compensationem factam uideri et ipso iure inuicem liberationem.
同様に、一方が共有物から何らかの利益を受け取り、他方がそれと同等の過失を犯し、それが同一の金額であると評価される場合にも、相殺がなされたとみなされ、かつ当然に相互に免責されることが認められる。
§16.2.10.1Si quis igitur compensare potens soluerit, condicere poterit quasi indebito soluto.
\n\nしたがって、相殺することができた者が支払ってしまった場合には、あたかも非債弁済がなされたかのように、不当利得返還請求をすることができる。
§16.2.10.2Quotiens ex maleficio oritur actio, ut puta ex causa furtiua ceterorumque maleficiorum, si de ea pecuniarie agitur, compensatio locum habet: idem est et si condicatur ex causa furtiua.
\n\n不法行為から訴えが生じる場合はいつでも、例えば窃盗その他不法行為を原因とする訴えのように、もしそれについて金銭的な解決がなされるならば、相殺が適用される。 窃盗の原因から不当利得返還請求がなされる場合も同様である。
sed et qui noxali iudicio conuenitur, compensationem opponere potest.
しかし、加害訴訟で訴えられる者もまた、相殺を主張することができる。
§16.2.10.3In stipulationibus quoque quae instar actionum habent, id est praetoriis, compensatio locum habet, et secundum Iulianum tam in ipsa stipulatione quam in ex stipulatu actione poterit obici compensatio.
\n\n訴えに準ずる性質を持つ問答契約、すなわち法務官の問答契約においてもまた相殺が適用され、ユリアーヌスによれば、問答契約そのものにおいても、問答契約に基づく訴えにおいても、相殺を対抗することができる。