[SCAEUOLA libro secundo quaestionum. ] §15.1.51.prQuod debetur seruo ab extraneis, agenti de peculio non omnimodo dominus ad quantitatem debiti condemnandus est, cum et sumptus in petendo et euentus exsecutionis possit esse incertus et cogitanda sit mora temporis quod datur iudicatis, aut uenditionis bonorum, si id magis faciendum erit.
[スカエウォラ『疑義集』第2巻] 第三者が奴隷に対して負っている債務について、特有財産に関して訴えを提起している者に対し、主人はどのような場合にもその債務の額にまで全面的に敗訴を言い渡されるべきではない。 なぜなら、請求に要する費用も、執行の結果も不確実であり得、また判決を下された者に与えられる猶予期間や、もし財産売却がより行われるべきであるならば財産売却に要する時間も考慮されなければならないからである。
ergo si paratus sit actiones mandare, absoluetur.
それゆえ、もし主人に訴権を譲渡する用意があるならば、彼は免責されるであろう。
quod enim dicitur, si cum uno ex sociis agatur, uniuersum peculium computandum quia sit cum socio actio, in eodem redibit, si actiones paratus sit praestare: et in omnibus, quos idcirco teneri dicimus quia habent actionem, delegatio pro iusta praestatione est.
というのも、「もしパートナーの一人と訴訟を行うならば、パートナーに対する訴権があるため、特有財産全体が算入されるべきである」と言われていることは、もし主人がそれらの訴権を提供する用意があるならば、同じ結果に帰着するからである。 そして、訴権を有しているというまさにその理由によって責任を負うと私たちが言うすべての者において、債務の委託は正当な履行の代わりとなるのである。