Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §13.7.41.pr

事後的な所有権取得と債権者の実益質権訴訟

2179 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

他人の物を質に入れた後に所有権を得た場合と、自己の物を勝手に質に入れた者の相続人になった場合とで、債権者に実益質権訴訟が認められるか否かの差異を論じる。

[PAULUS libro tertio quaestionum. ] §13.7.41.prRem alienam pignori dedisti, deinde dominus rei eius esse coepisti: datur utilis actio pigneraticia creditori.
[パウルス、学説問答集第3巻] あなたが他人の物を質として与え、その後、あなた自身がその物の所有者となった場合、債権者に実益質権訴訟が与えられる。
non est idem dicendum, si ego Titio, qui rem meam obligauerat sine mea uoluntate, heres extitero: hoc enim modo pignoris persecutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad conpetendam utilem pigneraticiam actionem eundem esse dominum, qui etiam pecuniam debet.
これに対し、私の同意なしに私の物を質に入れていたティティウスの相続人に私がなった場合には、同じように解すべきではない。 なぜなら、この場合には、債権者に質物の追及は認められるべきではないからであり、また、実益質権訴訟が認められるためには、金銭をも債務として負っている者が同時に所有者でもあるというだけでは決して十分ではないからである。
sed si conuenisset de pignore, ut ex suo mendacio arguatur, improbe resistit, quo minus utilis actio moueatur.
しかし、もし質について合意がなされていたのであれば、自らの虚偽をとがめられるように、実益訴訟が提起されるのを不当に拒むことはできない。

語釈・文法注

  1. §13.7.41.preundem esse dominum — 不定詞句 eundem esse dominum は、先行する非人称動詞 sufficit(十分である)の主語(名詞節)を構成する。eundem が対格(主語)、dominum がその補語。
  2. §13.7.41.prquo minus utilis actio moueatur — 接続詞 quo minus に導かれる接続法節。妨害や拒絶を表す動詞 resistit の補文として機能し、実益訴訟が提起されるのを拒むという文脈を形成する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §13.7.41.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:13.7.41.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。